Σάββατο, 20 Απριλίου 2019

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ - ΤΑΠΕΙΝΩΣΟΥ ΟΠΩΣ ΤΑΠΕΙΝΩΘΗΚΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΑΣ

 
 


Ἔτσι τὴν ἡμέρα ἐκείνη ἡ πρωτεύουσα τοῦ Ἰουδαϊκοῦ ἔθνους ὑποδέχθηκε τὸ Χριστό.

Ἡ ἱστορία ἀναφέρει πολλὲς ὑποδοχὲς βασιλέων καὶ αὐτοκρατόρων.

Ἡ Ἀθήνα, ἡ Ῥώμη, ἡ Κωνσταντινούπολι πολλὲς φορὲς ὑποδέχθηκαν νικητὰς καὶ θριαμβευτὰς ὕστερα ἀπὸ νικηφόρους πολέμους.

Ἀλλ᾿ ὅλες αὐτὲς οἱ ὑποδοχὲς εἶνε πολὺ μικρὲς μπροστὰ σ᾿αὐτὴ τὴ θριαμβευτικὴ εἴσοδο τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ στὰ Ἰεροσόλυμα.

Οἱ λεπτομέρειες διδάσκουν. Καὶ ἀπὸ τὶς λεπτομέρειες τῆς σημερινῆς θριαμβευτικῆς εἰσόδου θὰ ἤθελα, ἀγαπητοί μου, νὰ προσέξετε μερικές.

Καὶ πρῶτα ἂς ρωτήσουμε· Πῶς εἰσῆλθε ὁΧριστὸς στὰ Ἰεροσόλυμα;

Οἱ νικηταί, ποὺ ἀναφέραμε, κάθονταν πάνω σὲ ἄλογα ὑπερήφανα καὶ χρυσοστολισμένα ἢ σὲ ἅμαξες πολυτελέστατες.

Κάποιος μάλιστα, γιὰ νὰ φανῇ πιὸ ἰσχυρὸς ἀπὸ τοὺς ἄλλους, διέταξε, τὸ ἁμάξι του νὰ τὸ σέρνουν λιοντάρια· φανταστῆτε τί τρόμος!

Καὶ ἄλλοι κάθησαν ἐπάνω σὲ ἐλέφαντες ἢ ἄλλα ἄγρια θηρία.Κοιτάξτε τώρα τὴ διαφορά.

Ὁ Χριστός μαςεἶνε ὁ ποιητὴς καὶ βασιλιᾶς τοῦ παντός. Εἶνε,ὅπως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία μας, «ὁ τοῖς Χερουβὶμ ἐποχούμενος καὶ ὑμνούμενος ὑπὸ τῶν Σεραφίμ»(δοξ. ἑσπ. Ὑπαπαντῆς).

Καὶ ὅμως συγκαταβαίνει,ταπεινώνεται τόσο, ὥστε ἀπ᾿ ὅλα τὰ ζῷα διαλέγει ἕνα«πῶλον ὄνου», ἕνα γαϊδουράκι (ἔ.ἀ.12,15) .

Ἐπάνω στὴ ῥάχη ἑνὸς τέτοιου ζῴου κάθεται ὁ Χριστός.

Καὶ μᾶς διδάσκει μὲ τὸ παράδειγμά του, ὅτι πρέπει νὰ εἴμαστε ταπεινοὶ στὸν κόσμο αὐτόν.Διδάσκει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο.

Τὸ γαϊδουράκι, ὅπως λένε οἱ πατέρες, σημαίνει τὸ ἄλογον μέρος τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου. Σημαίνει τὴν ἀγριότητα καὶ τὸ πεῖσμα , τὸ πεισματάρικο «γαϊδουράκι» ποὺ κάθε ἄνθρωπος ἔχει μέσα του καὶ δὲν θέλει νὰ ὑποταχθῇ στὸ Θεό.

Σημαίνει ἀκόμη, κατὰ τοὺς πατέρας, τὰ εἰδωλολατρικὰ ἔθνη , ποὺ ἦταν βυθισμένα στὸπηχτὸ σκοτάδι τῆς πλάνης καὶ ποὺ τὰ πάθητους τοὺς εἶχαν καταντήσει κατώτερους κι ἀπὸ τὰ τετράποδα.

Γι᾿ αὐτοὺς εἶπε καὶ ὁ Δαυΐδ· «Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς», δηλαδή· ὁ ἄνθρωπος δὲν συνειδητοποίησε τὴν τιμητική του θέσι, συναριθμήθηκε μὲ τὰ ἀνόητα ζῷα καὶ ἔγινε ὅμοιος μ᾽αὐτά(Ψαλμ. 48,13).

Τὸ γαϊδουράκι, μόλις κατάλαβε ὅτι τὸ ζητά-ει ὁ Χριστός, μὲ προθυμία δέχθηκε ἐπάνω του τὸν Κύριο· γιατὶ καὶ τὰ ζῷα κάτι αἰσθάνονται .
 
 

Ἕνας φίλος μου ἱεροκήρυκας μοῦ ἔλεγετὸ ἑξῆς. Κάποτε περιοδεύοντας ἔφτασε κουρασμένος σ᾿ ἕνα χωριό.

Πῆγε στὴν πλατεῖα νὰ μιλήσῃ, ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔδειξαν μεγάλη προθυμία ν᾿ ἀκούσουν τὸ λόγο τοῦ Θε-οῦ. Ξαφνικὰ ἔρχεται καὶ σταματᾷ ἀπὸ κάτω ἕνα πουλαράκι καὶ τέντωσε τ᾿ αὐτιά του.

Ὅση ὥρα μιλοῦσε ὁ ἱεροκήρυκας, αὐτὸ δὲν κουνήθηκε ἀπὸ τὴ θέσι του. Αὐτὸ ἔκανε μεγάλη ἐντύπωσι. Καὶ ὁ ἱεροκήρυκας εἶπε·

Ἦρθα στὸ χωριό σας, κ᾽ ἐσεῖς ποὺ ἔχετε αὐτιά,ἐσεῖς ποὺ ἔχετε λογικό, ἐσεῖς ποὺ ἀκούσατε τὴν καμπάνα νὰ χτυπᾷ, δὲν ἤρθατε· τὸ γαϊδουράκι αὐτὸ ἄφησε τὴ μάνα του, ἄφησε τὸ χορτάρι του, καὶ ἦρθε καὶ στάθηκε ἐδῶ…

Νά λοιπὸν τί μᾶς διδάσκει τὸ γαϊδουράκι.

Σὰν νὰ ἔχῃ φωνὴ μᾶς φωνάζει· Ταπεινωθῆτε ,ὅπως ταπεινώθηκε ὁ Χριστός· κι ὅπως ἐγὼ πρόθυμα ἔφερα στὴ ῥάχη μου τὸ Χριστό, κ᾿ἐσεῖς νὰ ὑποταχθῆτε στὸ χρηστὸ ζυγό τουποὺ ἐλευθερώνει ἀπὸ τὰ ζῳώδη πάθη.

Ἀλλὰ τὸ Εὐαγγέλιο ἀναφέρει καὶ κάτι ἄλλο.Κρατοῦσαν, λέει, «βαΐα » (ἔ.ἀ. 12,13).Τὰ βάϊα τὰ κρατοῦσαν ὅταν ἤθελαν νὰ ὑποδεχθοῦν ἕνα νικητή.

Τὰ βάϊα ἦταν, ὅπως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία, «τὰ τῆς νίκης σύμβολα».Ἀλλὰ γιατί νὰ ὑποδεχθοῦν μὲ βάϊα τὸ Χριστό; Ἀπὸ ποιόν πόλεμο ἦρθε;

Ποιόν νίκησε;Δὲν ἔχετε αὐτιά; Σὰν χθὲς ὁ Χριστὸς πολέ-μησε καὶ νίκησε ἐκεῖνον ποὺ τρέμει ὁ κόσμος ὅλος.

Νίκησε τὸ χάρο. Χθὲς Σάββατο πῆγεστὰ μνήματα καὶ εἶπε· «Λάζαρε, δεῦρο ἔξω» (ἔ.ἀ. 11,43) . Καὶ ὁ Λάζαρος βγῆκε ὁλοζώντανος ἀπὸτὸν τάφο. Αὐτὸ εἶνε τὸ μεγαλύτερο θαῦμα.

Γι᾿ αὐτὸ κρατοῦν τὰ βάϊα καὶ λένε· Χαῖρε, ὁ νικητὴς τοῦ θανάτου! Καὶ νὰ εἶστε βέβαιοι ὅτι,ὅπως στὸ Λάζαρο, ἔτσι πάλι θὰ σταθῇ ὁ Χριστός μας στὰ μνήματα ὅλων τῶν ἀνθρώπων καὶ θ᾿ ἀκουστῇ ἡ φωνή· Νεκροί, ἀναστηθῆτε!

Καὶ οἱ νεκροὶ θ’ ἀναστηθοῦν.Αὐτὴ τὴ σημασία ἔχουν τὰ βάϊα.

Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ βάϊα μερικοὶ ἔκοψαν κλαδιὰ ἐλιᾶς .

Γιατί κρατοῦσαν κλαδιὰ ἐλιᾶς;Ἂν διαβάζετε ἁγία Γραφή, θὰ δῆτε ὅτι, ὅταν ὁ Νῶε ἄνοιξε τὸ παράθυρο τῆς κιβωτοῦ καὶ ἔστειλε τὸ περιστέρι, αὐτὸ πέταξε, ἀλλὰ παντοῦ συνάντησε πτώματα, καὶ γύρισε πίσω.

Ὅταν ὅμως τὸ ἔστειλε γιὰ δεύτερη φορά, τὰ νερὰ εἶχαν χαμηλώσει καὶ εἶχαν φανῆ τὰ δέντρα. Τότε τὸ περιστέρι ἔκοψε ἕνα κλαδάκι ἀπὸ ἐλιά, καὶ τὸ ἔφερε μὲ τὸ ῥάμφος του (βλ. Γέν. 8,11).Καὶ ὁ Νῶε δόξασε τὸ Θεό.

Εἶνε δηλαδὴ ἡ ἐλιὰ σύμβολο χαρᾶς καὶ εἰρήνης .Καὶ ὁ ὄχλος, λοιπόν, κρατοῦσε ἐλιὰ στὰ χέρια του, γιὰ νὰ πῇ· Χριστέ, σὺ μόνο εἶσαι ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ τῆς εἰρήνης .

Πέρασαν ἀπὸ τότε τόσα χρόνια, καὶ ὁ κόσμος σήμερα τίποτε ἄλλο δὲν διψάει τόσο ὅσο τὴν εἰρήνη.Τὴν εἰρήνη δός μας, Χριστέ· τὴν παγκόσμια εἰρήνη.

«Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου», εὔχεται ἡ Ἐκκλησία μας.

Κάτι ἀκόμη. Εἴδαμε, ὅτι ὁ ἁπλοϊκὸς λαὸς ἔ-βγαζε τὰ ροῦχα του καὶ τὰ ἅπλωνε κάτω, σὰν τάπητα, γιὰ νὰ πατήσῃ ἐπάνω ὁ Χριστός μας.

Ἀλλὰ τί σημαίνουν τὰ ροῦχα , τὰ «ἱμάτια» , ποὺἀναφέρουν τὰ εὐαγγέλια γιὰ τὴ σημερινὴ ἑορτή; (Ματθ. 21,8. Μᾶρκ. 11,8. Λουκ. 19,36) .

Δὲν τὸ λέω ἐγώ, ὁ ἀπόστολος τὸ λέει. Διαβάστε πρὸς Κολασσαεῖς (3,9)· «Ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον…»,γδυθῆτε τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο , καὶ ἐνδυθῆτε τὸ νέο. Ἔχεις κ᾿ἐσὺ νὰ βγάλῃς ἕνα ροῦχο.

 
 

Ὅλοι μας ἔχουμενὰ βγάλουμε ἕνα ροῦχο.

Τὰ λερωμένα σου τὰβγάζεις καὶ τὰ βάζεις νὰ πλυθοῦν. Ἀλλὰ ἔχεις κ᾿ ἕνα ροῦχο ποὺ μένει ἐπὶ μέρες καὶ χρόνια βρωμερὸ καὶ ἀκάθαρτο.

Ἔλα, σὲ καλεῖ ἡ Ἐκκλησία, ἔλα νὰ τὸ βγάλῃς καὶ νὰ τὸ πλύνῃςστὸ πλυντήριο.

Γιατὶ ἂν δὲν βγάλῃς τὸ πουκάμισο αὐτὸ τῆς κολάσεως (τῆς μοιχείας, τῆς πορνείας, τῆς ψευτιᾶς, τῆς ἀτιμίας κ.τ.λ.), Χριστιανὸς δὲν εἶσαι.

Καὶ θ᾿ ἀκούσουμε τὴ νύχτα τῆς Ἀναστάσεως στὴ θεία λειτουργία· «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Ἀλληλούϊα» .

Ὅσοι, λέει, πιστέψατε στὸ Χριστό, βγάλατε τὸ πουκάμισο τῆς ἁμαρτίας καὶ φορέσατε τὴ λαμπρὴ στολή, τὸ ἔνδυμα τῶν πριγκίπων, ποὺ δίνει ὁ Χριστὸς σὲ κάθε ψυχὴ ποὺ τὸν πιστεύει καὶ τὸν ἀκολουθεῖ.

Ἀδελφοί μου, τελείωσα. Ἀφήνω τὰ ροῦχα ποὺ ἔστρωναν, ἀφήνω τὰ βάϊα, ἀφήνω τὰκλαδιὰ τῆς ἐλιᾶς, ἀφήνω τὸ πουλαράκι, κι ἀκούω –ὤ τί ἀκούω–μουσική!

Τί μουσικὴ εἶν εαὐτή;

Εἶνε τὰ «Ὡσαννά…» (Ἰω. 12,13) . Ποιοί ψάλλουν; Τὰ ἀθῷα παιδάκια. Αὐτὰ ἦταν πιὸ κοντὰ στὸ Χριστό. Σὰν ἀηδόνια τοῦ οὐρανοῦ τραγουδοῦσαν «Ὡσαννά…» .

Τ᾿ ἄκουσαν οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ καὶ χάρηκαν.

Τ᾿ ἄκουσε καὶὁ διάβολος καὶ πικράθηκε· κ᾿ ἔβαλε τὰ ὄργανά του, τοὺς γραμματεῖς καὶ φαρισαίους, νὰ ἐμποδίσουν τὰ παιδιὰ ποὺ φώναζαν «Ὡσαννά…» .

Σὰν τοὺς ἀπίστους πατεράδες σήμερα, ποὺ κυνηγοῦν τὰ παιδιὰ γιὰ νὰ μὴν πηγαίνουν στὰ κατηχητικὰ σχολεῖα, ἔτσι κι αὐτοὶτὴν ἡμέρα ἐκείνη ἤθελαν νὰ σταματήσουν τὰπαιδιά.

Ἀλλ᾿ ὁ Χριστὸς τί τοὺς εἶπε· Κι ἂν ἀκόμη τὰ παιδιὰ σιωπήσουν, κι ἂν ἀκόμη ὅλοι οἱ ἄνθρωποι σιωπήσουν, κι ἂν βουβαθῇ ὁ κόσμος, οἱ πέτρες ποὺ πατᾶμε κι αὐτὲς ἀκόμα θὰ φωνάξουν (βλ. Λουκ. 19,40) .

Δὲν ἔχει ἀνάγκη, ἀδελφοί μου, ἀπὸ μᾶς τὰσκουλήκια ὁ Χριστός.

Κι ἂν ἐμεῖς φύγουμε κιἀδειάσουν οἱ ἐκκλησίες, κι ἂν ἐμεῖς τὸν ἀρνηθοῦμε, οἱ οὐράνιες σφαῖρες καὶ τὰ ἀμέτρητα ἄστρα, τὰ λουλούδια καὶ οἱ θάλασσες καὶ οἱ ἄβυσσοι καὶ οἱ τάφοι θὰ φωνάξουν· «Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός» (Φιλ. 2,11 καὶ θ. Λειτ.) .

Αὐτὸνὑμνεῖ τε, αὐτὸν ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος-

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε 
στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Θωμᾶ Ἄνω Κυψέλης – Ἀθηνῶν 2-4-1961.

Ερχόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον πάθος (Κειμενο - Μεταφραση)


ΚΕΙΜΕΝΟ 

Ερ
χόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον πάθος, τοις αποστόλοις έλεγεν εν τη οδώ· ιδού αναβαίνομεν εις Ιεροσόλυμα και παραδοθήσεται ο Υιός του ανθρώπου, καθώς γέγραπται περί αυτού. Δεύτε ουν και ημείς, κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθώμεν αυτώ και συσταυρωθώμεν και νεκρωθώμεν δι’ αυτόν ταις του βίου ηδοναίς, ίνα και συζήσωμεν αυτώ, και ακούσωμεν βοώντος αυτού, ουκέτι εις την επίγειον Ιερουσαλήμ δια το παθείν, αλλά αναβαίνω προς τον Πατέρα μου και Πατέρα υμών και Θεόν μου και Θεόν υμών, και συνανυψώ υμάς εις την άνω Ιερουσαλήμ, εν τη Βασιλεία των ουρανών




(ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ)

(Ενώ ο Κύριος εβάδιζε προς το Πάθος, το οποίον θα υφίστατο με την θέλησίν Του, έλεγε καθ’ οδόν εις τους αποστόλους: Ιδού αναβαίνομεν εις τα Ιεροσόλυμα και ο Υιός του ανθρώπου θα παραδοθή (εις εκείνους που θα τον θανατώσουν), όπως έχει γραφή περί αυτού (εις τας προφητείας της Παλαιάς Διαθήκης). Εμπρός λοιπόν και ημείς, αφού καθαρίσωμεν τας διανοίας μας (από πάσαν κακήν σκέψιν), ας βαδίσωμεν μαζί με Αυτόν και ας σταυρωθώμεν μαζί Του και χάριν Αυτού ας νεκρώσωμεν τον εαυτόν μας ως προς τας ηδονάς του βίου, δια να ζήσωμεν αιωνίως μαζί με Αυτόν και να Τον ακούσωμεν να λέγη (μετά την Ανάστασίν Του): Δεν αναβαίνω πλέον εις την επίγειον Ιερουσαλήμ δια να υποστώ θυσίαν, αλλ’ αναβαίνω εις τον ουράνιον Πατέρα μου και Πατέρα σας και Θεόν μου και Θεόν σας και ανυψώνω μαζί μου και σάς εις την Άνω Ιερουσαλήμ, η οποία ευρίσκεται εν τη Βασιλεία των ουρανών.

ΤΟΝ ΝΥΜΦΩΝΑ ΣΟΥ ΒΛΕΠΩ (ΚΕΙΜΕΝΟ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ)


ΚΕΙΜΕΝΟ

Τροπάριο
Τον νυμφώνα Σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον,
και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ.
Λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής,
Φωτοδότα, και Σώσον με.



ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Τροπάριο
Σωτήρα μου, βλέπω στολισμένο το σπίτι του γάμου,
αλλά δεν έχω κατάλληλα ρούχα για να μπω μέσα.
Κάνε λαμπερή τη στολή της ψυχής μου,
Εσύ που δίνεις το Φως, και Σώσε με.

Παρασκευή, 19 Απριλίου 2019

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ - ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ




Τὴν κοινὴν Ἀνάστασιν, πρὸ τοῦ σοῦ Πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἢγειρας τὸν Λάζαρον Χριστὲ ὁ Θεός, ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὡς οἱ Παῖδες, τὰ τῆς νίκης σύμβολα φέροντες, σοὶ τῷ Νικητῇ τοῦ θανάτου βοῶμεν, Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένοςὁἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου.

Πέμπτη, 18 Απριλίου 2019

ΔΕΝ ΣΕ ΦΟΒΑΤΑΙ Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΑΝ ΔΕΝ ΤΟΝ ΑΠΑΡΝΗΘΕΙΣ



Δεν φοβάται ο διάβολος να πας να προσκυνήσεις τον Άγιο, να ανάψεις κερί, να λειτουργηθείς και να Κοινωνήσες. Θα σε αφήσει να τα κάνεις, διότι δεν θα ωφεληθείς απ' αυτά, ΕΦΟΣΟΝ ΔΕΝ ΆΦΗΣΕΣ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΊΑ και ΔΕΝ ΜΕΤΑΝΌΗΣΕΣ.

Πολλοί γύρισαν στον Χριστό, χωρίς να διώξουν τίποτα από τα παλιά. Απλά πρόσθεσαν τον Χριστό στη ζωή τους και νομίζουν ότι έγιναν Χριστιανοί... Τί σόΐ μετάνοια είναι αυτή;

Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να βάλουμε τον Χριστό στη ζωή μας, αλλά να βάλουμε τη ζωή μας στο Χριστό.


Και όταν δει ο σατανάς, ότι του ξεφεύγεις και σε χάνει, θα καλέσει πολλούς σατανάδες, προκειμένου να σε εμποδίσει να μετανοήσεις. Βέβαια ταυτόχρονα ο Χριστός, σου δίδει τη Χάρη Του, ώστε να μπορέσεις να ανταπεξέλθεις στα εμπόδια αυτά.

Ρωτήστε αυτούς που επέστρεψαν στο Χριστό και θα με δικαιώσουν γι' αυτό που σας λέω τώρα. Θα σας πουν, πως τους πολέμησε ο σατανάς, μέχρι να το καταλάβουν και να σταθεροποίησουν μια κατάσταση μετανοίας...

Ιεροκήρυκος Δημητρίου Παναγοπούλου

Δευτέρα, 15 Απριλίου 2019

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός·

ΙΔΟΥ Ο ΝΥΜΦΙΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ 

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός· και μακάριος ο δούλος, όν ευρήσει γρηγορούντα· ανάξιος δε πάλιν, όν ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθής, ίνα μη τω θανάτω παραδοθής, και της Βασιλείας έξω κλεισθής· αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός, διά της Θεοτόκου, ελέησον ημάς.

ΓΙΑΤΙ ΛΕΓΕΤΑΙ "ΚΟΥΦΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ" Ή "ΒΟΥΒΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ" Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ


  

Η εβδομάδα που ξεκίνησε σήμερα είναι η τελευταία πριν την Eβδομάδα των Παθών...η οποία αποτελεί και την πιο σημαντική της Ορθοδοξίας.

Ο πάντα σοφος ελληνικός λαός αποκαλεί την εβδομάδα αυτή «κουφή» η «βουβή» με μοναδική δικαιολογία ότι την Εβδομάδα αυτή δεν τελούνται Ακολουθίες και ως εκ τούτου δεν σημαίνει ούτε η καμπάνα οπότε ούτε λέμε (Ακολουθία) ούτε ακούμε (Καμπάνα) αυτήν την Εβδομάδα.

Όμως η πραγματικότητα είναι άλλη.

Αρκεί μια ματιά στα Λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας μας για να μας πείσει ότι, όχι «βουβή» και «κουφή» δεν είναι αυτή η Εβδομάδα αλλά αντίθετα είναι πλήρης μηνυμάτων και Θεολογικών εννοιών γύρω από το Μυστήριο του θανάτου.

H έκτη και τελευταία εβδομάδα της Σαρακοστής ονομάζεται «Εβδομάδα των Βαϊων». Για έξι μέρες πριν το Σάββατο του Λαζάρου και την Κυριακή των Βαϊων η λατρεία της Εκκλησίας ωθεί τους πιστούς να ακολουθήσουν το Χριστό καθώς πρώτος αναγγέλει το θάνατο του φίλου Του και κατόπιν αρχίζει το ταξίδι Του στη Βηθανία και στην Ιερουσαλήμ.

Τετάρτη, 10 Απριλίου 2019

Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τί καθεύδεις



«Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τί καθεύδεις τό τέλος εγγίζει καί μέλλεις θορυβείσθαι· ανάνηψον ούν, ίνα φείσηταί σου Χριστός ο Θεός, 
ο πανταχού παρών καί τά πάντα πληρών».

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΚΑΝΩΝ Ή ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

 



Η Πέμπτη εβδομάδα των Νηστειών είναι το λειτουργικό αποκορύφωμα της Τεσσαρακοστής. Οι ακολουθίες είναι μακρότερες και εκλεκτότερες. Στη συνήθη ακολουθία των λοιπών εβδομάδων προστίθενται δυο νέες μεγάλες ακολουθίες: Την Πέμπτη ο Μεγάλος Κανόνας και το Σάββατο ο Ακάθιστος Ύμνος.


Πότε ψάλλεται ο Μεγάλος Κανόνας;

Ο Μεγάλος Κανόνας ψάλλεται τμηματικά στα απόδειπνα των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α’ Εβδομάδας των Νηστειών και ολόκληρος στην ακολουθία του Όρθρου της Πέμπτης της Ε’ εβδομάδας. Στις ενορίες , ωστόσο, ψάλλεται και ανεξάρτητα από τον όρθρο, ως μικρή αγρυπνία, το βράδυ της Τετάρτης μαζί με την ακολουθία του αποδείπνου.
 


Γιατί ονομάζεται «Μεγάλος»;

Ο Μεγάλος Κανόνας στην μορφή του έχει μια χαρακτηριστική ιδιορρυθμία. Η ιδιορρυθμία του συνίσταται στο ότι συγκρινόμενος προς τους άλλους ομοίους του κανόνες, είναι «μέγας». Μέγας στην απόλυτη του έννοια. Μεγαλύτερος δεν μπορούσε να υπάρξει· και τούτο γιατί ο ποιητής θέλησε να συνθέσει όχι τρία ή τέσσερα τροπάρια για την κάθε ωδή, όπως συνήθως έχουν οι άλλοι κανόνες, αλλά πολύ περισσότερα: τόσα, όσα είναι και όλοι οι στίχοι των ωδών, έτσι ώστε στον καθένα στίχο να αντιστοιχεί και να παρεμβάλλεται κατά την ψαλμωδία από ένα τροπάριο. 250 είναι οι στίχοι των ωδών, 250 και τα τροπάρια του Μ. Κανόνα, ενώ οι συνήθης κανόνες έχουν γύρω στα 30. Σήμερα τα τροπάρια του Μ. Κανόνα είναι κατά 30 περίπου περισσότερα από τα αρχικά. Μεταγενέστεροι υμνογράφοι πρόσθεσαν τροπάρια για την οσία Μαρία την Αιγυπτία και για τον ίδιο τον Ανδρέα.
 
 

Ποιός είναι ο ποιητής – δημιουργός του Μεγάλου Κανόνα;

Τον Μεγάλο Κανόνα συνέθεσε ο άγιος Ανδρέας ο Ιεροσολυμίτης. Γεννήθηκε στη Δαμασκό το 660 μ. Χ. από ευσεβείς γονείς. Σε ηλικία δεκαπέντε ετών η αγάπη του τον φέρνει στα Ιεροσόλυμα όπου οι γονείς του τον αφιερώνουν στον Ναό της Αναστάσεως. Στα Ιεροσόλυμα απόκτησε μεγάλη παιδεία, την «θύραθεν» και τη θεολογική. Αν και το έργο του έγινε στην Κωνσταντινούπολη και την Κρήτη φέρει τον τίτλο του «Ιεροσολυμίτη» επειδή πέρασε από την αγία πόλη. Μοναχός της Μονής του Αγίου Σάββα στα Ιεροσόλυμα έγινε γραμματέας του Πατριάρχη Θεόδωρου. Το 685 ήλθε στην Κωνσταντινούπολη για εκκλησιαστική αποστολή. Εκεί παρέμεινε για είκοσι χρόνια και ανέλαβε διάφορες εκκλησιαστικές θέσεις και τέλος γύρω στο 711 ή 712 εκλέγεται αρχιεπίσκοπος Κρήτης.

Στη Κρήτη συμμετέχει στις ταλαιπωρίες του ποιμνίου του που οφείλονταν στις Αραβικές επιδρομές. Εμψυχώνει το λαό στις θλίψεις και προσεύχεται για τη σωτηρία του. Με τις προσευχές του σταματά τη μεγάλη ανομβρία και σταματά τη μάστιγα της πείνας. Ιδρύει μεγάλο «Ξενώνα» στον οποίο περιθάλπονται οι γέροντες και οι άρρωστοι, φιλοξενούνται οι ξένοι και οι φτωχοί διακονώντας ο ίδιος. «Με τα χέρια του υπηρετούσε τους ασθενείς και τους έπλενε τα πόδια και το κεφάλι, καθάριζε τις πληγές τους και τα τραύματα τους. Σ’ αυτό το σημείο τον οδηγούσε η αγάπη του πρός τον Θεό και τον πλησίον» σημειώνει ο βιογράφος του.

Ο άγιος Ανδρέα ο Κρήτης είχε μεγάλη ευλάβεια και ιδιαίτερη αγάπη του πρός την Παναγία. Αφιέρωσε πλήθος ύμνων και εγκωμιαστικών λόγων στις εορτές της. Έκτισε δε μεγαλοπρεπή ναό προς τιμήν της Θεοτόκου που τον ονόμασε «Βλαχέρνες». Φρόντισε δε για την επισκευή των παλαιών και παραμελημένων ναών τους οποίους «ευπρεπώς κατεκόσμησε».

Πέθανε στις 4 Ιουλίου 740 στην Ερεσό της Λέσβου, είτε επιστρέφοντας στην Κρήτη μετά από ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, είτε και εξόριστος εκεί – ήταν υποστηρικτής των αγίων εικόνων. Στην παραλία της Ερεσού τιμάται μέχρι σήμερα ο τάφος του, μια μεγάλη σαρκοφάγο, που βρίσκεται πίσω από το άγιο βήμα της ερειπωμένης βασιλικής της Αγίας μάρτυρος Αναστασίας, όπου κατά τους βιογράφους του είχε ταφεί. Η καθιέρωση του ως Αγίου έγινε πολύ νωρίς.
 
 

Ο Ανδρέας ήταν λόγιος κληρικός, εκκλησιαστικός ρήτορας και υμνογράφος. Η φιλολογική και υμνογραφική του παραγωγή είναι αξιόλογη Οι λόγοι του είναι κυρίως εγκωμιαστικοί. Σώζονται ομιλίες στις Θεομητορικές και Δεσποτικές εορτές και σε διαφόρους αγίους. Στις ομιλίες του φαίνεται η ρητορική του τέχνη, η άριστη γνώση της αττικής γλώσσας, η βαθιά γνώση της βίβλου, ιδιαίτερα της Π.Δ που ερμηνεύει αλληγορικά. Χαρακτηρίζεται ως ο καλύτερος εκκλησιαστικός ρήτορας της Βυζαντινής εποχής.

Τα χαρακτηριστικά των λόγων του είναι η «έντεχνος ρητορική επεξεργασία και τα υψηλά θεολογικά νοήματα». Το υμνογραφικό του έργο είναι πλουσιότερο των ρητορικών του λόγων. Εφεύρε το είδος των Κανόνων που ψάλλονται μέχρι σήμερα και διακρίνονται για την σαφήνεια και το διδακτικό τους χαρακτήρα. Το σπουδαιότερο όμως υμνογραφικό του έργο είναι ο Μ. Κανόνας. Τον έγραψε, όπως φαίνεται από διάφορες ενδείξεις, περί το τέλος της ζωής του, κατά δε την μαρτυρία ενός συναξαρίου, στην Ερεσό, λίγο πριν πεθάνει. Αν η πληροφορία αυτή είναι αληθινή, ο Μ. Κανόνας είναι το κύκνειο άσμα του υμνογράφου μας.

Για να καταλάβουμε την ποιητική του δομή πρέπει να κάνουμε μια μικρή παρέκβαση. Το έργο αυτό ανήκει στο ποιητικό είδος των κανόνων, που κατά πολλούς έχει την αρχή του σ’ αυτόν τον ίδιο τον Ανδρέα. Είναι δε οι κανόνες ένα σύστημα τροπαρίων, που γράφονταν για ένα ορισμένο λειτουργικό σκοπό: να διακοσμήσουν τη ψαλμωδία των 9 ωδών του Ψαλτηρίου, που στιχολογούνταν στον όρθρο. Όλος ο κανόνας ψάλλεται σε ένα ήχο. Κάθε όμως ωδή παρουσιάζει μια μικρή παραλλαγή στη ψαλμωδία κατά τρόπο, που να διατηρείται μεν η μουσική ενότητα στον όλο κανόνα, αφού όλος ψάλλεται στον ίδιο ήχο, αλλά και να σπάει και η μονοτονία με τις παραλλαγές στην ψαλμωδία που παρουσιάζει κάθε μια ωδή.
 


Ποιο είναι το περιεχόμενο του Μεγάλου Κανόνα;

Ο Μεγάλος Κανόνας παρουσιάζει το τραγικό γεγονός της πτώσεως του ανθρωπίνου γένους που κατάστρεψε τη δυνατότητα της κοινωνίας του με τον Θεό. Στον Μεγάλο Κανόνα ο ποιητής θεωρεί και βιώνει το γεγονός της πτώσεως προσωπικά. Με την καθημερινή αμαρτία του ταυτίζεται με τον πρωτόπλαστο Αδάμ του οποίου γίνεται μιμητής. Η ψυχή του ακολουθεί τη πορεία της Εύας. «Αλίμονο, ταλαίπωρη ψυχή! Γιατί μιμήθηκες την πρώτη Εύα; Κοίταξες πονηρά και πληγώθηκες πικρά». Ο άγιος αναφέρεται στην ύπαρξη που κληρονομήσαμε μετά τη πτώση που συνδέεται με τη φθορά και το θάνατο. Με τους πρωτόπλαστους έχουμε οντολογική αλληλεγύη. Η συναίσθηση της αμαρτωλότητας και η ομολογία της σφραγίζει ολόκληρο τον Μ. Κανόνα.

Είναι ένα κύκνειο άσμα, ένας θρήνος προθανάτιος, ένας μακρύς θρηνητικός μονόλογος, είναι ο Αδαμιαίος θρήνος. Ο ποιητής βρίσκεται στο τέλος της ζωής του. Αισθάνεται ότι οι ημέρες του είναι πια λίγες, ο βίος του έχει περάσει. Αναλογίζεται τον θάνατο και την κρίση του δίκαιου κριτή, που τον αναμένει. Και έρχεται να κάνει μια αναδρομή, μια ανασκόπηση του πνευματικού του κόσμου. Κάθεται να συζητήσει με τη ψυχή του. Ο απολογισμός όμως δεν είναι ενθαρρυντικός. Ο βαρύς κλοιός της αμαρτίας στον συμπνίγει. Η συνείδηση τον ελέγχει. Και ο ποιητής θρηνεί διαρκώς για την άβυσσο των κακών τους πράξεων. Στον θρήνο αυτό συμπλέκεται η αναδρομή στην Αγία Γραφή.
 
 

Αυτό κυρίως δίνει την μεγάλη έκταση στο ποίημα. Ο σύνδεσμος όμως του θρήνου με την Γραφή είναι πολύ φυσικός. Σαν άνθρωπος του Θεού ο ποιητής, ανοίγει το βιβλίο του Θεού για να αξιολογήσει τα πεπραγμένα του. Εξετάζει ένα προς ένα τα παραδείγματα του ιερού βιβλίου. Στις οκτώ πρώτες ωδές παίρνει τα παραδείγματα του από τη Παλαιά Διαθήκη.

Στη εννάτη ωδή από την Καινή Διαθήκη. Το αποτέλεσμα της συγκρίσεως είναι κάθε φορά τρομερό και αιτία νέων θρήνων. Έχει μιμηθεί όλες τις κακές πράξεις όλων των ηρώων της ιεράς ιστορίας, όχι όμως και τις καλές πράξεις των αγίων. Δεν του μένει παρά η μετάνοια, η συντριβή και η καταφυγή στο έλεος του Θεού. Και εδώ ανοίγει η αισιόδοξη προοπτική του ποιητή. Βρήκε την πόρτα του παραδείσου, την μετάνοια. Καρπούς μετανοίας δεν έχει να παρουσιάσει· προσφέρει όμως στον Θεό τη συντετριμμένη του καρδιά και την πνευματική του φτώχια.
 
 

Τα βιβλικά παραδείγματα του Δαυίδ,του προφήτη Ιερεμία, των βασιλέων Μανασσή και Εζεκία από την Π. Δ και του Πέτρου, της Μάρθας και της Μαρίας, της Χαναναίας, του τελώνη, της πόρνης και του ληστή τον ενθαρρύνουν. Πολλές φορές επανέρχεται χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της μετάνοιας της πόρνης και παρακαλεί τον Κύριο να δεχθεί τα δικά του δάκρυα όπως δέχθηκε και τα δικά της και να του συγχωρήσει τις αμαρτίες του. Ο κριτής θα ευσπλαχνισθεί και αυτόν, που αμάρτησε πιο πολύ από όλους τους ανθρώπους. Ψάλλεται σε ήχο πλ. του β’. Είναι ήχος γλυκός, κατανυκτικός και εκφραστής του πένθους και της συντριβής.

Κυριακή, 7 Απριλίου 2019

Επίσκοπος Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας - Νηστεία και προσευχή

 


Η περίοδος της νηστείας είναι μια περίοδος προετοιμασίας για να δεχτούμε το Θείο θαύμα της Ανάστασης. Επομένως, πρέπει να συνοδεύεται από προσευχή.

Ἡ εὐχή μου καί ἡ προσευχή μου, ἀδελφοί χριστιανοί, γιά σᾶς τό ἱερό ποίμνιο, πού διακονῶ, εἶναι νά προοδεύετε πνευματικά. Ἐπιθυμῶ νά στερεώνεστε ὅλο καί περισσότερο στήν πίστη καί στήν ἀγάπη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι θά κυλάει ὄμορφα ἡ ζωή σας, γιατί θά ἔχετε μέσα σας καί μέσα στήν οἰκογένειά σας τήν εὐλογία τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας μας.

Γιά νά τό πετύχετε ὅμως αὐτό, χριστιανοί μου, χρειάζεται ἐκ μέρους σας νά ἀγαπήσετε δύο πράγματα: Τήν προσευχή καί τήν ἄσκηση. Αὐτά τά δύο πρέπει νά χαρακτηρίζουν τήν ζωή τοῦ χριστιανοῦ καί ὅποιος δέν τά ἔχει αὐτά, εἶναι δεῖγμα αὐτό ὅτι δέν εἶναι καλός χριστιανός, ὅτι δέν γεύεται τόν Θεό καί ἄς φαίνεται κατά τά ἄλλα ὡς ἕνας καλός ἄνθρωπος καί ἕνας ἀξιότιμος κύριος. Ἀπό τούς βίους τῶν ἁγίων μας ὅμως φαίνεται ὅτι αὐτά τά δύο, ἡ προσευχή καί ἡ ἄσκηση, εἶναι πολύ ἀναγκαῖα στό νά βροῦμε καί νά ζοῦμε τόν Θεό μας καί νά πετύχουμε τήν ἕνωση μαζί Του. Γιατί αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς μας: Ἡ ἕνωσή μας μέ τόν Θεό, πού τό λέμε Θέωση. Ἐπειδή λοιπόν ἡ προσευχή καί ἡ ἄσκηση, εἶναι ἀναγκαῖα, γι᾽ αὐτά τά δύο θά σᾶς μιλήσω μέ λίγα λόγια στό φυλλάδιο αὐτό καί παρακαλῶ νά τά προσέξετε.

Γιά τήν προσευχή, πρῶτον, ἔχω νά πῶ, ἀδελφοί, ὅτι πρέπει νά τήν ἀγαπήσουμε πολύ, σάν τό πιό γλυκό πράγμα στήν ζωή μας καί τό πιό ἀναγκαῖο γιά νά σταθοῦμε στά πόδια μας. Ὅταν προσευχόμαστε στήν Παναγία, μιλᾶμε μέ τήν Παναγία! Πεῖτε μου, ὑπάρχει τίποτε ἀνώτερο καί γλυκύτερο ἀπ᾽ αὐτό; Ὄχι, δέν ὑπάρχει. Πραγματικά, ὅταν στεκόμαστε μπροστά σέ μιά εἰκόνα τῆς Παναγίας μας καί προσευχόμαστε σ᾽ αὐτήν, πρέπει νά νοιώθουμε ὅτι εἶναι παροῦσα ἡ Παναγία στήν εἰκόνα αὐτή καί μᾶς βλέπει καί μᾶς ἀκούει. Καί ὅταν λέμε ἀπό τήν καρδιά μας τά λίγα λόγια τῆς προσευχῆς μας, νοιώθουμε ἔπειτα χαρούμενοι καί δυναμωμένοι στήν καρδιά. Αὐτό εἶναι πραγματική χαρά, πού δέν συγκρίνεται μέ καμιά χαρά τοῦ κόσμου, οὔτε μέ σαρκικούς ἔρωτες οὔτε μέ κοσμικές προβολές καί δόξες καί τιμές. Δέν βαριέστε! Ὅλα μάταια εἶναι αὐτά. Μάταια καί κούφια πράγματα. Χριστιανοί μου, νά προσεύχεστε! Ἄν καταφέρω κάποιον πού δέν προσευχόταν ἤ προσευχόταν ρηχά καί ἐπιπόλαια καί ὄχι ἐγκάρδια, ἄν τόν καταφέρω, λέγω, αὐτόν νά προσεύχεται, τότε πέτυχα καί ἐγώ στήν ἀποστολή μου ὡς ἱερέας καί ἀρχιερέας. Διαφορετικά εἶμαι ἀποτυχημένος ὡς ποιμένας καί ἄς φαντάζομαι ὅτι κάτι κάνω. Νά προσεύχεστε, χριστιανοί μου! Νά ἀνοίγετε τήν καρδιά σας καί νά μιλᾶτε στό Θεό ἐλεύθερα. Ἕνας μεγάλος ἅγιος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, μᾶς λέγει ὅτι παράδειγμα προσευχῆς πρέπει νά παίρνουμε τά μικρά παιδιά. Τά παιδάκια μιλᾶνε ἐλεύθερα στόν πατέρα τους καί τοῦ λένε ἀπαιτητικά ὅτι θέλουν καραμέλλες! Ἔτσι πρέπει νά προσευχόμαστε καί ᾽μεῖς: Μέ παιδικότητα καί μέ ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί νά τοῦ λέμε ἐλεύθερα ὅ,τι θέλουμε. Μάθετε ὅμως, χριστιανοί μου, νά λέτε καί αὐτές τίς δύο σύντομες προσευχές, τό ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΕ ΜΕ καί τήν ἄλλη προσευχή στήν Παναγία μας, ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΕ ΣΩΣΟΝ ΗΜΑΣ.

Μαζί μέ τήν προσευχή, ἀδελφοί, πρέπει νά κάνουμε καί ἄσκηση. Πρέπει ὅλοι νά γίνουμε ἀσκητές, ἄν θέλουμε νά προοδεύσουμε πνευματικά. Εἴδατε; Οἱ ἀθλητές ἀσκοῦνται. Τά παιδιά στά σχολεῖα κάνουν ἀσκήσεις γιά νά μάθουν μαθηματικά καί ξένες γλῶσσες. Καί οἱ χριστιανοί πρέπει νά ἀσκούμαστε σέ ἀσκητικά παλαίσματα. Δηλαδή: Νά κάνουμε μετάνοιες, ὅσοι μποροῦμε. Νά πηγαίνετε μέ τά πόδια στό τάδε ἐξωκκλήσι προσευχόμενοι στό δρόμο καί λέγοντας τά αἰτήματα πού ἔχει ἡ καρδιά σας. Ἄσκηση σημαίνει γενικά νά μήν ἀγαπᾶμε τήν καλοπέραση καί τήν ἄνεση, ἀλλά νά ζοῦμε λιτά καί νά προτιμᾶμε τά ταπεινότερα καί τά πτωχότερα στήν ζωή μας. Ἄσκηση πάλι, πού εὐαρεστεῖ πολύ τόν Θεό, εἶναι τό νά βάλουμε κανόνα τό νά μήν κατηγοροῦμε κανένα. Ἀλλά ἡ καλύτερη ἔκφραση τῆς ἀσκητικότητάς μας σάν χριστιανοί εἶναι ἡ Νηστεία. Νά νηστεύετε, χριστιανοί μου! Καί ἰδιαίτερα νά μάθετε τά παιδιά σας νά νηστεύουν. Δέν θά πάθουν τίποτε, τίποτε δέν θά πάθουν, ἄν δέν φᾶνε τό κρέας ἤ τό παγωτό τήν Παρασκευή ἡμέρα. Φτάνει αὐτό σάν νηστεία γιά τά παιδιά. – Αὐτά τά δύο, ἀδελφοί, γιά τά ὁποῖα σᾶς μίλησα, τήν νηστεία καί τήν προσευχή εἶναι πολύ δυνατά φάρμακα: Διώχνουν καί δαιμόνια. Ἔτσι μᾶς εἶπε ὁ Κύριος: «Τοῦτο τό γένος (= τῶν δαιμόνων τό γένος) ἐν οὐδενί δύναται ἐξελθεῖν εἰ μή ἐν προσευχῇ καί νηστείᾳ» (Μάρκ. 9,29)


Μέ πολλές εὐχές, † Ἐπίσκοπος Ἰερεμίας