Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ - ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΜΑΧΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΡΑΞΙΑΣ


Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς Υπέρμαχος της Ορθοπραξίας αγωνιστής. 


Η πρώτη Κυριακή των νηστειών της Μ. Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη, από την Αγία Εκκλησία εις την Ορθοδοξία. Η δεύτερη Κυριακή αφιερώνεται εις τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά γιατί τόσο πολύ αγωνίστηκε και μόχθησε για την Ορθοδοξία, αλλά και γιατί θέλει να υπογραμμίσει ότι η Ορθοδοξία δεν είναι θεωρία ή ιδεολογία, αλλά ορθοπραξία, δηλαδή αγώνας για βίωση των αληθειών της Ορθοδόξου πίστεως. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, όπως και όλοι οι Άγιοι βέβαια, επιδόθηκε με ιδιαίτερο ζήλο εις την ορθοπραξία, κάνοντας ζωή τα δόγματα της Εκκλησίας εις την οποία με μεγάλο ζήλο επιδόθηκε ο άγιος αυτός.
Οι γονείς του αγίου Κωνσταντίνος και Καλλίστη, ήταν ευκατάστατοι και ο πατέρας του ήταν σύμβουλος του αυτοκράτορα Ανδρόνικου του Β΄ . Σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και απέκτησε αξιόλογη μόρφωση Σε ηλικία 17 ετών με εντολή του αυτοκράτορα Ανδρονίκου, μίλησε για την φιλοσοφία του Αριστοτέλη ενώπιον των σοφών της εποχής και του πρύτανη και Πρωθυπουργού Μετοχίτη. Η ομιλία του Γρηγορίου καθήλωσε τους πάντες. Ο Μετοχίτης μετά την ομιλία είπε ότι, «αν ζούσε ο Αριστοτέλης θα του έλεγε και αυτός μπράβο». 


Ο Γρηγόριος είχε τέσσερα αδέλφια, τον Μακάριο, τον Θεοδόσιο, την Επίχαρη και τη Θεοδότη. Ο πατέρας του κοιμήθηκε όταν ο άγιος ήταν πολύ μικρός, 7 ετών, και την εποπτεία της οικογενείας ανέλαβε ο αυτοκράτορας, ο οποίος διείδε τις ικανότητες του αγίου και τον
προόριζε για μεγάλα κοσμικά αξιώματα. Άλλαι οι σκέψεις του αυτοκράτορα και άλλαι του αγίου. Ο άγιος και η υπόλοιπη, κατά σάρκα, οικογένεια εγκατέλειψε τα κοσμικά και αφιερώθηκε εις τον Θεό. Να σημειωθεί ότι ο πατέρας του έλαβε το μοναχικό σχήμα επάνω στην επιθανάτιο κλίνη. Πρώτος σταθμός της πορείας προς την μετάνοιά του υπήρξε το όρος Παπίκιο της Θράκης και από εκεί πήγε εις το Άγιο Όρος σε διάφορες τοποθεσίες (Βατοπαίδι, Μεγίστης Λαύρας, Γλωσσίαι). Θέλησε να ταξιδέψει εις τα Ιεροσόλυμα και εις το Σινά, αλλά παρέμεινε εις την Θεσσαλονίκη.


Το 1326 χειροτονείται ιερέας από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και μετέπειτα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη Καλέτη. Γίνεται μέλος ενός πνευματικού κύκλου , τον οποίο είχε ιδρύσει μαθητής του Γρηγόριου Σιναϊτου με σκοπό την διάχυση της άσκησης της προσευχής εκτός μοναστηριών. Από εκεί με δέκα ιερείς αναχωρεί εις την Βέροια όπου παρέμεινε για πέντε έτη και επιστρέφει εις το Άγιο Όρος. Ο μεταρρυθμιστικός του ζήλος και η αυστηρότητα της άσκησής του τον έφεραν σε σύγκρουση με τους μοναχούς και αποτραβήχτηκε περί το 1335
στο ησυχαστήριό του στον Άγιο Σάββα. Αργότερα έγινε ηγούμενος στη μονή Εσφιγμένου.


Περί το 1337 το κήρυγμα του Ησυχασμού προσελκύει την προσοχή του Έλληνα λόγιου μοναχού Βαρλαάμ από την Καλαβρία. Ο Βαρλαάμ εις την προσπάθειά του να διορθώσει τους δυτικούς οδηγήθηκε σε νέες αιρέσεις. Ο Γρηγόριος αντάλλαξε επιστολές μαζί του εις την προσπάθειά του να τον φέρει εις την Ορθόδοξη πορεία, μάταια όμως. Ο Γρηγόριος συνέγραψε
σειρά έργων αναπτύσσοντας την Ορθόδοξη Αλήθεια και αποδεικνύοντας τα λάθη του Βαρλαάμ. Οι θέσεις του Γρηγορίου επικυρώθηκαν από συνόδους της Εκκλησίας.


Το 1342 ξεσπά επανάσταση εις την Θεσσαλονίκη κατά της ανάρρησης του Κατακουζηνού εις τον θρόνο με αποτέλεσμα ο Γρηγόριος, ο οποίος είχε εκλεγεί Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, να καθυστερήσει τρία ολόκληρα χρόνια η ενθρόνισή του. Εις το διάστημα αυτό ο Άγιος πήγε εις το Άγιο Όρος και εις την Λήμνο. Η Λήμνος στερείτο πνευματικού ηγέτη και ο Γρηγόριος πρόσφερε πάρα πολλά. Βρήκε την ευκαιρία να συγγράψει πολλά έργα.
Μετά τρία έτη από τη χειροτονία του, όπως είπαμε, ο Παλαμάς ενθρονίζεται εις την  Θεσσαλονίκη. Εκφωνεί την ποιμαντική ομιλία του με τίτλο «Περί της προς αλλήλους ειρήνης» τρεις ημέρες μετά την είσοδό του στην πόλη. Τηρεί ίσες αποστάσεις από τις αντιμαχόμενες παρατάξεις και αποδίδει την διαμάχη «στο μίσος που υπεισήλθε στις καρδιές των
ανθρώπων συνεργεία του πονηρού». Γράφει σχετικά ο πανεπιστημιακός καθηγητής μακαριστός πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός: «Μετά την πτώση των Ζηλωτών, προς τους οποίους ο Παλαμάς φάνηκε ειρηνικός, ο Λαός τον δέχθηκε στη Θεσσαλονίκη (Δεκέμβριος 1350) με πανηγυρισμούς. Ο Παλαμάς καταδίκασε τα εγκλήματα, που είχαν διαπραχθεί από τους Ζηλωτές, αλλά εισήλθε ως ειρηνευτής στη Θεσσαλονίκη».


Για ένα χρόνο από τον Μάρτιο του 1354 έως τον Μάρτιο του επόμενου έτους ο Παλαμάς είναι αιχμάλωτος των τούρκων εις την Μικρά Ασία. Δίδεται έτσι η ευκαιρία να έχει ενδιαφέροντες διαλόγους για τις σχέσεις Ορθοδοξίας και Μουσουλμανισμού. Εξαγοράστηκε από Σέρβους
εμπόρους και αφέθηκε ελεύθερος, επέστρεψε εις την επισκοπή της Θεσσαλονίκης όπου συνέχισε το λαμπρό του έργο ποιμαίνοντας τον Λαό της Θεσσαλονίκης έως την ημέρα της κοιμήσεώς του, 14 Νοεμβρίου 1359 σε ηλικία 63 ετών. Η είδηση του θανάτου του, η αγγελική βιωτή του και τα πολλά θαύματα κυκλοφόρησαν γρήγορα μεταξύ του Λαού, ο οποίος σχεδόν
αμέσως άρχισε να τον τιμά ως Άγιο. Η επίσημη Αγιοκατάταξη έδινε το 1359 με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ορίστηκε η μνήμη του να τιμάται την 14η Νοεμβρίου, ημέρα της κοιμήσεώς του και την Β΄ Κυριακή των νηστειών της Μ. Σαρακοστής.


Το 2009, μετά από πρόταση της Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας, Ναούσσης και Καμπανίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ενέγραψε εις το αγιολόγιο της Ορθοδόξου εκκλησίας μας και τα μέλη της οικογένειάς του, των γονέων του, και των αδελφών του.
Υπήρξε φλογερός θεολόγος, δεινός ρήτορας και υπέροχος φιλόσοφος. Η προσφορά του εις την Ορθοδοξία εκτιμάται ως εφάμιλλη των τριών Ιεραρχών. Ο Άγιος Γρηγόριος υπήρξε υπόδειγμα ασκήσεως και προσευχής. Στα συγγράμματά του αναφέρθηκε εκτεταμένα εις την μονολόγιστη ευχή «Κύριε, Ιησού Χριστέ, ελέησον με τον αμαρτωλό» και μας δίδαξε τον τρόπο να προσευχόμαστε αδιαλείπτως. Πολλές φορές επαναλάμβανε την ευχή «Κύριε, φώτισον το σκότος μου». Η διδασκαλία του συνέβαλε καθοριστικά εις την κατανόηση της διαφοράς μεταξύ θείας ουσίας και θείας ενεργείας. 



Υμνολογία

Απολυτίκιο (Ἦχος πλ. δ’.)

Ὀρθοδοξίας ὁ φωστήρ, Ἐκκλησίας τὸ στήριγμα καὶ διδάσκαλε, τῶν Μοναστῶν ἡ καλλονή, 
τῶν θεολόγων ὑπέρμαχος ἀπροσμάχητος, Γρηγόριε θαυματουργέ,
Θεσσαλονίκης τὸ καύχημα, κῆρυξ τῆς χάριτος, ἱκέτευε διὰ παντός,
σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.



Απολυτίκιο της αγίας Οικογενείας των Παλαμάδων

(Ήχος α΄, Της ερήμου πολίτης)

Καλλονή ἡ καλλίπαις καί εὐθύφρον Κωνστάντιε, μέγα ἀθλητά καί θεόπτα,
ἱεράρχα Γρηγόριε, Επίχαρις ἡ νύμφη τοῦ Χριστοῦ, ὁσία Θεοδότη καί σοφέ,
Θεοδόσιε καί Μακάριε ἱερέ, ὑμῶν τά ἆθλα ἄδομεν. Δόξα τῷ στεφανώσαντι ὑμᾶς, 
δόξα ὑμῖν τῷ ἐλλάμψαντι, ἄκτιστον καί ἀΐδιον Αὑτοῦ φῶς τῆς θεώσεως.


Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΜΕΓΑΡΩΝ ΚΑΙ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΕΡΥΘΡΩΝ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΜΑΣ ΝΑΟΥ ΤΗΝ 24 & 25 ΜΑΡΤΙΟΥ

 


ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η "ΦΙΛΑΥΤΙΑ"

 


Φιλαυτία είναι η στρεβλή αγάπη προς τον εαυτό μας. Είναι παράλογη και καταστροφική. Ο φίλαυτος κυνηγά με πάθος καθετί μάταιο, καθετί φευγαλέο, κάθε αμαρτωλή απόλαυση. Είναι εχθρός του ίδιουτου εαυτού του. Είναι αυτόχειρας. Επιδιώκοντας την ικανοποίησή του, στην πραγματικότητα μισεί και καταστρέφει τον εαυτό του, τον οδηγεί στον αιώνιο θάνατο.


Αγ. Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ


Κυριακή της Ορθοδοξίας.


Η Κυριακή της Ορθοδοξίας, κινητή εορτή της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης, εορτάζεται πάντα πανηγυρικά την πρώτη Κυριακή της Αγίας και Μεγάλης Σαρακοστής, της πλέον κατανυκτικής περιόδου του εκκλησιαστικού έτους. 
Οι απανταχού της γης Ορθόδοξοι πανηγυρίζουν την επικράτηση και τον θρίαμβο της ορθής πίστης επί των αιρέσεων και των εικονομάχων. Έληξε μια διαμάχη 100 και πλέον χρόνων που ταλαιπώρησε την Ρωμαίικη αυτοκρατορία, την Εκκλησία και δίχασε τον Λαό. Εκκλησία και πολιτεία βρήκαν τον δρόμο τους και την ησυχία τους.


Tα 100 αυτά χρόνια (729-787, 815-843) ήταν περίοδος πολιτικής και θεολογικής έριδας με διώξεις., εξορίες, κλείσιμο εκκλησιών, κατέβασμα και καταστροφή των ιερών εικόνων και αγιογραφιών από τις εκκλησίες, κλείσιμο μοναστηριών. Πολλά αξιόλογα έργα τέχνης (εικόνες και αγιογραφίες) καταστράφηκαν δια παντός.


Η εικονομαχία άρχισε το 726 όταν ο αυτοκράτορας Λέων ο Γ΄ απαγόρευσε την ανάρτηση των ιερών εικόνων στις εκκλησίες. Οι λόγοι της απόφασης αυτής είναι πολλοί. Ο κυριότερος λόγος ήταν δογματικός και πνευματικός. Οι πιστοί είχαν αρχίσει να λατρεύουν τις μορφές των ιερών
εικόνων και τα ιερά λείψανα αντί να αποδίδουν λατρεία στο αρχέτυπο δηλαδή στο Θεό και στους αγίους. Στην πρώτη αυτή φάση υπέρμαχος των εικόνων, υπήρξε ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, μια κορυφαία πατερική μορφή.

 
 

Η δεύτερη φάση της εικονομαχίας άρχισε το 815 από τον αυτοκράτορα Λέοντα Ε΄ τον Αρμένιο και έληξε το 843 με την μόνιμη ανάρτηση των εικόνων στους ναούς. Στη δεύτερη φάση κορυφαία πατερική μορφή υπέρ των εικόνων ήταν ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης.
Το 843 με σθεναρή πρωτοβουλία της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, χήρας του εικονομάχου αυτοκράτορος Θεοφίλου επιτρόπου του ανηλίκου διαδόχου Μιχαήλ του Γ΄, πραγματοποιήθηκε σύνοδος με πρόεδρο τον εικονόφιλο πατριάρχη Μεθόδιο. Στο τέλος της πρώτης συνεδρίασης, όλοι έκαναν μια θριαμβευτική πομπή από το ναό της Παναγίας των Βλαχερνών στην Αγιά
Σοφιά, επαναφέροντας τις εικόνες στον αυτοκρατορικό ναό. Αυτό συνέβη στις 11 Μαρτίου 843 (που εκείνο το έτος ήταν η πρώτη Κυριακή της Τεσσαρακοστής). Η Σύνοδος αυτή, όρισε να τελείται κάθε χρόνο πανηγυρική γιορτή στην επέτειο αυτής της ημέρας και την ονόμασε
«Κυριακή της Ορθοδοξίας». Η σύνοδος αυτή επικύρωσε πανηγυρικά την απόφαση Οικουμενικής Συνόδου σχετικά με την αναστήλωση και προσκύνηση των ιερών συνόδων που έγινε στη Νίκαια το 787 την οποία είχε συγκαλέσει η αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία. Έτσι δόθηκε η λύση σ’ αυτό το μεγάλο εκκλησιαστικό πρόβλημα.
Με την λήξη της εικονομαχίας ξεκαθαρίσανε κάποια δογματικά ζητήματα. Η Οικουμενική σύνοδος με βάση τα θεολογικά κείμενα του Ιωάννη Δαμασκηνού διασαφήνισε την λειτουργία των εικόνων ως γέφυρα πνευματικής επικοινωνίας του πιστού με το αρχέτυπο της εικόνας που
είναι ο αποδέκτης της λατρείας του: ; «… ἀνατίθεσθαι τὰς σεπτὰς καὶ ἁγίας εἰκόνας ἐν ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαις…καὶ …ταύταις ἀσπασμὸν καὶ τιμητικὴν προσκύνησιν ἀπονέμειν, οὐ μὴν τὴν κατὰ πίστιν ἡμῶν ἀληθινὴν λατρείαν, ἣ πρέπει μόνῃ τῇ θείᾳ φύσει …Ἡ γὰρ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει καὶ ὁ προσκυνῶν τὴν εἰκόνα προσκυνεῖ ἐν
αὐτῇ τοῦ ἐγγραφομένου τὴν ὑπόστασιν».
 
 


Η Σύνοδος του 843 δεν έθεσε τέλος μόνο στην εικονομαχική περίοδο, αλλά έβαλε τέλος και στις χριστολογικές έριδες, δηλαδή στις συζητήσεις και τις αιρετικές συζητήσεις περί της υποστάσεως, των δυο φύσεων του Χριστού και του μυστηρίου της Θείας ενσαρκώσεως. Η τιμή των εικόνων βασίζεται στην δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας σχετικά με την
ενανθρώπηση του Υιού και της ένωσης της θείας και της ανθρώπινης φύσης στο πρόσωπό Του. Άρα είναι « εὐαπόδεκτον καὶ εὐάρεστόν ἐστιν ἐνὠπιον τοῦ Θεοῦ» το να εικονίζεται η ανθρώπινη μορφή του Χριστού, που έχει λόγω ανθρώπινης φύσεως Του, η οποία είναι ενωμένη με τη θεϊκή Του φύση. Αντίθετα, η άρνηση εικονικής αποτύπωσης του Χριστού ισοδυναμεί με άρνηση της θεολογίας της ενανθρώπισής Του και της σωτηριολογικής
σημασίας για τον άνθρωπο.Κατά τις διώξεις των πρώτων αιώνων οι πρώτοι χριστιανοί
χρησιμοποιούσαν σύμβολα για να εκφράσουν τις αλήθειες της Χριστιανικής πίστης. Γι αυτό στις κατακόμβες συναντούμε διάφορα σύμβολα που έχουν θεολογική σημασία. Η άγκυρα συμβόλιζε την σταθερότητα της πίστεως, η κιβωτός του Νώε την Εκκλησία, ο Ιωνάς στην κοιλία του κήτους την Ανάσταση του Χριστού, το ψάρι (ΙΧΘΥΣ) τον Σωτήρα Χριστό, το ψωμί και το κρασί το σώμα και το αίμα του Χριστού καθώς και το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας Η εικόνα για την Ορθοδοξία δεν είναι μια θρησκευτική ζωγραφιά. Είναι μια αγιογραφία, δηλαδή μια λειτουργική τέχνη ή και ομολογία της αλήθειας της θείας αποκάλυψης, που έχει σκοπό να μεταμορφώσει και ν’ αναπλάσει τ’ ανθρώπινα πράγματα.




 
Η αναστήλωση των εικόνων είναι ένα γεγονός που έχει θεολογική σημασία αυτό καθ αυτό. Ταυτόχρονα συνδέεται με τη σύνολη διδασκαλία της Εκκλησίας για το πρόσωπο του Χριστού (χριστολογία) και τη σωτηρία που προσφέρει στον άνθρωπο (σωτηριολογία). Γι’ αυτό η εορτή για την αναστήλωση των εικόνων είναι ο θρίαμβος της αληθείας, δηλαδή της Ορθόδοξης διδασκαλίας, εναντίον των αιρέσεων. Η Εκκλησία βγήκε νικήτρια, διότι είναι θεανθρώπινος οργανισμός που δεν πρόκειται ποτέ να χαθεί, διότι «πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής».
Την ημέρα αυτή, τελείται μια λιτανεία ιερών εικόνων και αγίων λειψάνων (όπου αυτά υπάρχουν). Κατά τη διάρκειά της αναγιγνώσκεται υπό του ιερέως μια περίληψη του «Συνοδικού της Ορθοδοξίας», ενός κειμένου που αποτυπώνει την ορθόδοξη διδασκαλία για τις εικόνες και πολλά άλλα θεολογικά ζητήματα. Επίσης, σ’ αυτό το κείμενο μνημονεύονται άγιοι
(πατριάρχες, κληρικοί, μοναχοί και αυτοκράτορες) που στήριξαν με τον αγώνα τους την ορθόδοξη πίστη, απαντώντας στους αιρετικούς (επίσης πατριάρχες, κληρικούς, μοναχούς και αυτοκράτορες).



Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

Ο ΑΣΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΧΝΑΡΙ - ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ


 

Στα βάθη της ερήμου της Θηβαΐδας ζούσε ο Γέροντας Αρσένιος. Δεν είχε μαζί του παρά ένα φθαρμένο ράσο, ένα κομποσκοίνι και μια καρδιά που χτυπούσε μόνο για να προφέρει μια ευχή.
Μια νύχτα, ένας νεαρός δόκιμος, ο Παύλος, τον πλησίασε γεμάτος απορία:


— «Γέροντα, γιατί κλεινόμαστε εδώ; Ο κόσμος έξω υποφέρει, πεινάει, ζητάει βοήθεια. Εμείς τι προσφέρουμε σιωπώντας μέσα στις σπηλιές;»
​Ο Γέροντας δεν απάντησε αμέσως. Σηκώθηκε, άναψε ένα μικρό λυχνάρι και κάλεσε τον νέο έξω από την καλύβα. Το σκοτάδι της ερήμου ήταν απόλυτο, τρομακτικό.


​— «Βλέπεις αυτό το λυχνάρι;» ρώτησε ο Αρσένιος. «Σε αυτή την απέραντη νύχτα, το φως του φαίνεται ασήμαντο. Κι όμως, αν ένας οδοιπόρος χαθεί στην άμμο και δει έστω και αυτή τη μικρή σπίθα από χιλιόμετρα μακριά, θα ξέρει προς τα πού να βαδίσει για να βρει νερό και σωτηρία.»


​Έβαλε το χέρι του στον ώμο του Παύλου και συνέχισε:


— «Ο ασκητής, παιδί μου, δεν φεύγει από τον κόσμο επειδή τον μισεί, αλλά επειδή θέλει να γίνει αυτό το λυχνάρι. Δεν προσφέρουμε ψωμί, γιατί δεν έχουμε. Προσφέρουμε όμως την προσευχή μας, που είναι η "ανάσα" του κόσμου. Όταν η ανθρωπότητα πνίγεται στο θόρυβο και στα πάθη, ο ασκητής κρατάει τη σιωπή, για να μπορεί ο Θεός να ακουστεί ξανά.»


​Εκείνο το βράδυ, ο Παύλος κατάλαβε πως η άσκηση δεν είναι φυγή, αλλά μια αόρατη γέφυρα. Οι ασκητές είναι οι "φρουροί" που μένουν άγρυπνοι στις επάλξεις, ώστε κανένας άνθρωπος, πουθενά στη γη, να μην νιώθει εντελώς μόνος.



ΠΗΓΗ: Facebook.com

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΚΥΛΑΣ ΚΑΙ ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ ΩΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΥΖΥΓΩΝ


 
Άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα‧ πρότυπα συζύγων.
Αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η κοινωνία διέρχεται ηθική κρίση.

Θεσμοί και αξίες που στήριξαν και στερέωσαν την κοινωνία, σήμερα φθίνουν. Η πίστη στον ένα αληθινό Θεό περιφρονείται, ο πατροπαράδοτος θεσμός και ισχυρός κρίκος ενότητας της κοινωνίας δέχεται ολομέτωπη επίθεση από τον μισόκαλο και επινοούνται άλλες μορφές συμβίωσης ξένες προς την ανθρώπινη παράδοση και Ορθόδοξη Διδασκαλία. Τα διαζύγια
πληθαίνουν και η εκτός γάμου συμβίωση πληθύνεται. Τα αποτελέσματα τα ζούμε. Τραγικά θύματα τα παιδιά, χωρίς πυξίδα και σωστή οικογένεια να τα αναθρέψει και διαπαιδαγωγήσει Ορθόδοξα. Σε τέτοιες εποχές χαλεπές και δύσκολους καιρούς παρηγοριά και αποκούμπι προσφέρει η Αγία μας Εκκλησία μέσα από την βιοτή των Αγίων Της. Μας προβάλλει Αγίους έγγαμους ως παραδείγματα εναρέτου ζωής και πίστης στον Τριαδικό Θεό. Υπάρχουν αρκετά ζεύγη παντρεμένων Αγίων, τα οποία προστατεύουν την οικογένεια. Ένα τέτοιο Άγιο ανδρόγυνο αποτελούν ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα, η μνήμη των οποίων εορτάζεται την 13η Φεβρουαρίου, την παραμονή της εορτής του Βαλεντίνου, ενός «αγίου» τον οποίο δεν αναγνωρίζει η Ορθοδοξία. Μεγάλη αγάπη και έρωτας ένωνε τους δυο αυτούς συζύγους και είχαν και ένα κοινό έρωτα, όχι βέβαια προς άλλο άνθρωπο ή κάτι γήινο, αλλά προς τον Χριστό. Ο κοινός αυτός έρωτας ενδυνάμωνε την μεταξύ τους αγάπη και στην αγαπητική θυσία.


Οι Άγιοι αυτοί ήταν Ιουδαίοι Ποντιακής καταγωγής και κατοικούσαν στην Ρώμη και αναγκάστηκαν να φύγουν το 49 μ.Χ. γιατί ο αυτοκράτορας Κλαύδιος με διάταγμα έδιωξε όλους τους Ιουδαίους για τις φιλονικίες που γινόντουσαν στις συναγωγές. Έτσι βρέθηκαν στην Κόρινθο και ασκούσαν το επάγγελμα του σκηνοποιού. Ήταν άνθρωποι ευσεβείς και ενάρετοι. Ο Απόστολος Παύλος μετά την πρώτη περιοδεία παίρνει ως βοηθό του τον
Σίλα. Ευρισκόμενος στα Λύστρα κατηχεί τον Τιμόθεο και τον παίρνει βοηθό του. Στην Τρωάδα βλέπει το γνωστό όραμα να τον καλεί στη Μακεδονία. Εκεί συναντά τον Λουκά, τον μετέπειτα συγγραφέα των πράξεων των Αποστόλων και Ευαγγελιστή. Ξεκινά ταξίδι και αφού περάσει
διδάσκοντας από πολλές πόλεις: Σαμοθράκη, Νεάπολη, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Κίτρος, Αθήνα καταλήγει στην Κόρινθο. 


Στο 18ο κεφάλαιο των Πράξεων διαβάζουμε: «…Μετά από αυτά αναχώρησε από την Αθήνα και ήρθε στην Κόρινθο. Και βρήκε κάποιον Ιουδαίο με το όνομα Ακύλας, Πόντιος στο γένος, που είχε έρθει πρόσφατα από την Ιταλία, και την Πρίσκιλλα τη γυναίκα του, γιατί είχε διατάξει ο
Κλαύδιος να αναχωρήσουν όλοι οι Ιουδαίοι από τη Ρώμη, και προσήλθε σ αυτούς. Και επειδή ήταν ομότεχνος, έμενε κοντά τους και εργαζόταν, γιατί ήταν σκηνοποιοί στην τέχνη…».
Ο Απόστολος Παύλος έμεινε μαζί τους δεκαοκτώ μήνες. Τον άκουγαν να κηρύττει, τον ρωτούσαν και μάθαιναν. Ήταν ο απλανής οδηγός των. Κατηχήθηκαν από τον Παύλο και βαπτίστηκαν από αυτόν. Έγιναν οι πολύτιμοι βοηθοί και συνεργάτες του και αποφάσισαν να τον ακολουθήσουν στις περιοδείες του.


Με αρχηγό τον Παύλο διασχίζουν το Αιγαίο και φθάνουν στην Έφεσο της Μικράς Ασίας, κέντρο γραμμάτων και τεχνών και έδρα του ειδωλολατρικού ναού της Αρτέμιδας, ένα από τα επτά θαύματα της αρχαιότητας. Τον πρώτο χρόνο της παραμονής των εκεί δεν κάνουν φανερή ιεραποστολή. Η ζωή τους λάμπει και ακτινοβολεί Χριστό, φανερώνει πως γίνεται η ζωή όταν στις καρδιές μας κατοικεί η Χάρις του Αγίου Πνεύματος.
Ένα Σάββατο εμφανίζεται στη συναγωγή ένας άνδρας από την Αλεξάνδρεια για να μιλήσει. Ο λόγος, ωραίος, ζεστός αλλά κάτι λείπει. Αυτό είναι η αναφορά στον Σταυρωθέντα και Αναστάντα Κύριο, στο βάπτισμα, στο Άγιο Πνεύμα. Η διαπίστωση αυτή οδήγησε το Άγιο ζεύγος να συναντήσει κατ’ ιδίαν τον ομιλητή και να τον κατηχήσει. Ο ομιλητής ήταν ο Απολλώ, ο οποίος εξελίχτηκε σε ένα φλογερό κήρυκα του Ευαγγελίου και πολύτιμο βοηθό του Παύλου.
Το 54 μ.Χ. αυτοκράτορας αναλαμβάνει ο Νέρων και καταργεί το διάταγμα του Κλαύδιου και επιστρέφουν στη Ρώμη ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα και αρχίζουν το κήρυγμα.


Τα ονόματα Ακύλας και Πρίσκιλλα στις Πράξεις των Αποστόλων αναφέρονται δέκα φορές, χωρίς να γίνεται πουθενά αναφορά για παιδιά. «Ασπάσασθε Πρίσκιλλαν καὶ ᾿Ακύλαν τοὺς συνεργούς μου ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, οἵτινες ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τὸν ἑαυτῶν τράχηλον ὑπέθηκαν, οἷς οὐκ ἐγὼ μόνος εὐχαριστῶ, ἀλλὰ καὶ πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι τῶν ἐθνῶν, καὶ τὴν κατ᾿
οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίαν» (Ρωμ.16,3-4).


Για το τέλος των αποστόλων, δεν ξέρουμε και πολλά πράγματα. Από το βιβλίο, με τίτλο «Διαταγαί Αποστόλων», λέγεται ότι «υπό Παύλου εχειροτονήθη επίσκοπος Ακύλας και Νικητής των κατά Ασίαν παροικιών». Πότε, όμως, και σε ποιες «παροικίες» της Ασίας δεν διευκρινίζεται. Άλλη μία πληροφορία που βρίσκουμε προέρχεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία
και την συναντάμε σε σχετικό υπόμνημα το οποίο διαβάζεται στην Ακολουθία του Όρθρου: «Μπορώ να μην φανώ άνδρας εγώ ανάλογα προς την γυναίκα μου ανδρείος και πρόθυμος για αποκεφαλισμό υπέρ της Πίστεως του Χριστού;». Από αυτό αντλούμε δύο πληροφορίες: Ότι έφυγαν από τον κόσμο αυτό με μαρτυρικό τρόπο και ότι στην σειρά πρώτη μαρτύρησε η
Πρίσκιλλα και ακολούθησε ο Ακύλας. Το ιερό ζευγάρι Ακύλας και Πρίσκιλλα αποτελούν πρότυπο ιδανικής και ευλογημένης γαμικής ένωσης, προς τους οποίους μπορούν να προσβλέπουν οι σύγχρονοι σύζυγοι.


Έχουμε πρότυπα αγνά για να παραδειγματιστούμε. Απόφαση χρειάζεται. Ο Χριστός περιμένει. Να μη τον απογοητεύσομε. Μη γένοιτο 




Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Χριστὸν ἀγαπήσαντες καὶ φωτισθέντες τὸν νοῦν, 
τὴ πίστει ἐνούμενοι καὶ συζυγία σεμνή, Ἀκύλας καὶ Πρισκίλλα 
ἤσαν μὲν προεστῶτες ἐκκλησίας κατ’ οἶκον, 
Παύλου δὲ τοῦ φωστῆρος συνεργοὶ καὶ προστᾶται. 
Διὸ αὐτοὺς τιμήσωμεν καὶ μιμησώμεθα.


Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Γιά τίς ἀπόκριες καί τά καρναβάλια- Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Αγιορείτου.



Γιά τίς ἀπόκριες καί τά καρναβάλια- Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Αγιορείτου.


Ποιός μπορεῖ νά διηγηθεῖ τίς ἀταξίες, πού κάνουν οἱ Χριστιανοί κατά τήν περίοδο τῶν Ἀποκρέων, καί μάλιστα στά νησιά; Στ’ ἀλήθεια, θά μποροῦσε νά πεῖ κανείς, ὅτι τότε οἱ Χριστιανοί δαιμονίζονται ὅλοι, διότι χορεύουν, παίζουν, τραγουδοῦν ἀσυνείδητα, μέχρι καί αὐτοί οἱ πλέον γέροντες. 


Καί,ὅποιος δέν χορέψει ἤ δέν τραγουδήσει, θεωρεῖται τρελλός, διότι οἱ ἄνδρες φοροῦν γυναικεία φορέματα καί οἱ γυναῖκες ἀνδρικά· διότι ντύνεται ὁ καθένας μέ διαφορετικά ροῦχα καί μάσκες, τίς κοινῶς ἀποκαλούμενες μουτσοῦνες· τότε δέν ἔχει διαφορά ἡ ἡμέρα ἀπό τήν νύκτα· διότι ἐπίσης μέ τήν ἡμέρα καί ὅλη ἡ νύκτα ξοδεύεται σέ χορούς καί μασκαριλίκια· τότε δέν διαφέρουν οἱ λαϊκοί ἀπό τούς κληρικούς καί τούς ἱερωμένους· διότι ὅλοι ἐξ ἴσου ἀτακτοῦν· τότε, γιά νά πῶ ἔτσι, πανηγυρίζει ἡ ἀσέλγεια· γιορτάζει ἡ ἀκολασία· εὐφραίνεται ἡ μέθη· ἀγάλλεται ἡ τρυφή καί ἡ ἀσωτεία· χορεύει ὁ διάβολος μέ δέκα μανδύλια καί μαζί μέ αὐτόν χορεύει ὅλο τό πλῆθος τῶν δαιμόνων· διότι τό κέρδος, πού κάνουν μόνο στίς ἀποκριές, δέν μποροῦν νά τό ἀποκτήσουν σέ ὁλόκληρο τόν χρόνο. Λυπᾶται δέ ἡ ἀρετή· στενοχωριέται ἡ σωφροσύνη· ὀδύρεται ἡ χριστιανική σεμνότητα καί ἡ εὐταξία· διώχνεται ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καί ὁ φόβος τῆς κολάσεως καί τῆς κρίσεως· πενθεῖ ὁ Χριστός καί θρηνοῦν ὅλοι οἱ ἄγγελοι καί οἱ δίκαιοι.


Ὦ, καί ποιός νά μή κλάψει; καί ποιός νά μή χύσει καρδιοστάλακτα δάκρυα, βλέποντας τήν ἀπώλεια καί τήν ἀνοησία αὐτῶν τῶν Χριστιανῶν; Αὐτοί εἶναι τόσο ἀνόητοι, πού ἀντί νά κερδίσουν ἀπό τήν νηστεία τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, περισσότερο ζημιώνονται ἀπό τίς ἀπόκριες, καί, γιά νά κερδίσουν ἕνα, χάνουν ἑκατό· καί κάνουν οἱ ἄθλιοι σάν τούς ἀνόητους ἐμπόρους, τρέχοντας σέ ζημία καί ὄχι σέ κέρδος· διότι ἀσύγκριτα μεγαλύτερη εἶναι ἡ βλάβη πού δέχονται κατά τίς ἀπόκριες, παρά ἡ ὠφέλεια πού λαμβάνουν ἀπό τήν Τεσσαρακοστή πού ἔρχεται· ἴλεως, ἴλεως, ἴλεως νά γίνη ὁ Θεός. 


Καί μακάρι αὐτός νά φωτίση τούς ἅγιους Ἀρχιερεῖς καί τούς πνευματικούς καί τούς διδασκάλους,νά ἐμποδίσουν αὐτά τά κακά μέ ἀφορισμούς καί μέ ἐπιτίμια, ὅπως ὁρίζει καί ὁ ξβ’ Κανόνας τῆς ἁγίας καί Οἰκουμενικῆς ς’ Συνόδου:«Τάς οὕτω λεγομένας Καλάνδας, καί τά λεγόμενα Βοτά, καί τά καλούμενα Βουμάλια…κατά τί ἔθος παλαιόν καί ἀλλότριόν τοῦ τῶν Χριστιανῶν βίου, ἀποπεμπόμεθα, ὁρίζοντες μηδένα ἄνδρα γυναικείαν στολήν ἐνδιδύσκεσθαι ἤ γυναίκα τήν ἀνδράσιν ἁρμόδιον ἀλλά μήτε προσωπεῖα κωμικά ἤ σατυρικά ἤ τραγικά ὑποδύεσθαι· μήτε τό τοῦ βδελυκτοῦ Διονύσου ὄνομα τήν σταφυλήν ἐκθλίβοντος ἐν τοῖς ληνοῖς ἐπιβοᾶν….Τούς οὔν ἀπό τοῦ νῦν τί τῶν προειρημένων,
ἐπιτελεῖν ἐγχειροῦντας, ἐν γνώσει τούτων καθισταμένους, τούτους, εἰ μέν κληρικοί εἶεν, καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν, εἰ δέ λαϊκοί, ἀφορίζεσθαι».




Χρηστοήθεια τῶν Χριστιανῶν, Ἁγίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου, Λόγος Β’, Μεταφραστής: Βενέδικτος Ἱερομόναχος Ἁγιορείτης, Ἐκδότης: Συνοδία Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου Νέα Σκήτη ἉγίουὍρους, 

Ἔτος ἔκδοσης: 2010


ΠΗΓΗ: Facebook.com

Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

ΑΓΙΟΣ ΦΩΤΙΟΣ Ο ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΣ ΠΟΥ ΔΙΕΣΩΣΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ


Ο Iσαπόστολος Άγιος Μέγας Φώτιος υπέρμαχος των γραμμάτων.
Διέσωσε την αρχαία γραμματεία.

Ο Άγιος Φώτιος είναι προσωπικότητα ξεχωριστή και με μεγάλη προσφορά στην Ορθοδοξία, στα γράμματα και στην κοινωνία. Ο τίτλος «Μέγας» που του έχει δοθεί δεν δόθηκε τυχαία. Δεν είναι πολλοί οι ονομασθέντες «Μέγας». Ο τίτλος είναι βαρύς για να δοθεί σε πολλούς. Ελάχιστοι ξεχωρίζουν και αυτοί διακρίνονται. Θα προσπαθήσουμε με το παρόν άρθρο
να παρουσιάσουμε με αδρές γραμμές την προσωπικότητα του Αγίου Φωτίου και να αναδείξουμε τους λόγους που οδήγησαν στην απονομή του τίτλου Μέγας. Γεννήθηκε το 810 μ.Χ. ή κατά άλλη άποψη το 820 από γονείς πλουσίους και εικονόφιλους και ήταν ανεψιός του εικονόφιλου πατριάρχη Ταρασίου και για τον λόγο αυτή υπέστη πιέσεις από το εικονομαχικό καθεστώς. Άρχισε μια λαμπρή καριέρα στον δημόσιο τομέα της Βασιλεύουσας και
έφθασε μέχρι τον βαθμό του πρωτοασηκρήτη. Το 858 παραιτείται ο πατριάρχης Ιγνάντιος και εκλέγεται πατριάρχης, με τη στήριξη της αυγούστας Αγίας Θεοδώρας και του αδελφού της Βάρδα. Σε 6 ημέρες διήλθε όλους τους βαθμούς της ιεροσύνης. Το γεγονός αυτό τον έφερε σε
προστριβή και σύγκρουση με την εκκλησία της Ρώμης.


Ένα από τα νέα έργα του νέου Πατριάρχη ήταν η αναδιοργάνωση και ανασυγκρότηση της Εκκλησίας. Η διαμάχη των εικονόφιλων και εικονομάχων διήρκεσε ένα αιώνα και πλέον. Δημιούργησε και άφησε πληγές και προβλήματα. Έπρεπε αυτά να επουλωθούν και να προχωρήσει το έργο Της η Εκκλησία. Προσλαμβάνει ικανούς συνεργάτες και εστιάζει το ενδιαφέρον του στην πνευματική αναμόρφωση του λαού και εις την ιεραποστολική
δράση, η οποία είχε ανασταλεί λόγω της εικονομαχίας. Ο Μέγας Φώτιος μελέτησε σε βάθος και ακολούθησε πιστά την ιεραποστολική δραστηριότητα του ιερού Χρυσοστόμου, στην οποία αναφέρεται πολλές φορές στο έργο του. Αρχίζει με τον εκχριστιανισμό των Βουλγάρων , αναθέτοντας στους Θεσσαλονικείς αδελφούς Κύριλλο και Μεθόδιο το δύσκολο αυτό έργο. Οι
δυο ιεραπόστολοι εκχριστιάνισαν τους Βουλγάρους και τους έκαναν συγχρόνως και φίλους του Βυζαντίου. Παρά τις προσπάθειες του επισκόπου Ρώμης Νικολάου και τις αντιδράσεις των Φράγκων διατήρησε αυτούς υπό την κανονική δικαιοδοσία του Πρωτοθρόνου Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο καθηγητής Ιωάννης Καραγιαννόπουλος για την απαράμιλλη ιερά
εκκλησιαστική τακτική του Μεγάλου Φωτίου αναφέρει ότι « ο Φώτιος ήτο μια εκ των αξιολογωτέρων προσωπικοτήτων της εποχής του. Λίαν πεπαιδευμένος, οξυνούστατος και με διπλωματικά χαρίσματα πρώτης τάξεως, ήτο ο ενδεδειγμένος αρχηγός της ανατολικής Εκκλησίας κατά την κρίσιμον εκεἰνην περίοδο και αντάξιος αντίπαλος του Νικολάου και των
Οικουμενικών του αξιώσεων.


Η προσπάθεια εκχριστιανισμού των Βουλγάρων άρχισε κατά την βασιλεία του ηγεμόνος των Βόριδα (852-889) Ο Βόριδας από ειδωλολάτρης γίνεται χριστιανός και βαπτιζόμενος λαμβάνει το όνομα Μιχαήλ. Ακολουθεί η κατήχηση και το βάπτισμα των Βουλγάρων. Τα γεγονότα αυτά συμβαίνουν το 864 μ .Χ. Ο πατριάρχης Φώτιος στέλνει μια επιστολή στον Μιχαήλ, η οποία απαντά στο ερώτημα «Τι εστίν έργο του άρχοντος;». Ερώτημα που απασχολεί πολλούς και χθες κι σήμερα και θα απασχολεί και τον άνθρωπο και αύριο. Η παρουσίαση ολόκληρης της επιστολής, για λόγους πρακτικούς, δεν είναι εφικτή, γι' αυτό και θα περιοριστούμε μόνον σε
μια σύντομη αλλά αρκούντως σαφή και διαφωτιστική αναφορά. Γράφει λοιπόν ο Άγιος και Μέγας διδάσκαλος της οικουμένης Φώτιος: 

1ον). «Ο των αρχόντων τρόπος νόμος γίνεται τοις υπό χείρα». Το ήθος των αρχόντων γίνεται νόμος για τον απλό λαό. Πρώτοι και κύριοι υπεύθυνοι για την φαυλότητα (ή την σπουδαιότητα) μιας χώρας είναι οι άρχοντές της, που αποτελούν ''υπογραμμόν και παράδειγμα''. Φαύλοι
άρχοντες διαπλάθουν φαύλους πολίτες.

2ον). «Οι περί τον άρχοντα φαύλοι και τον εκείνου συνδιαβάλλουσι τρόπον». Στον εκφαυλισμό των αρχόντων (και συνακόλουθα του λαού) συμβάλλει τα μέγιστα το ''περιβάλλον'' τους.

3ον). «Όταν τις άρχη εαυτού, τότε νομιζέτω και τών υπηκόων άρχειν αληθώς». Όταν ο άρχων άρχει στον εαυτό του (και στο περιβάλλον του), τότε άρχει πραγματικά και στον λαό.

4ον). «Κτώ τοίνυν φίλους μη τους φαύλους, αλλά τους αρίστους». Κάνε, λοιπόν, φίλους, όχι τους φαύλους, αλλά τους πιο καλούς. 

5ον). «Μη ζήτει δε παρά φίλων ακούειν τα ηδέα, αλλά τα αληθή μάλλον. Διο μέγιστον ηγού φίλους κολάκων διαφέρειν».Μη ζητάς από τους φίλους να ακούς ό, τι σε ευχαριστεί, αλλά την
αλήθεια. Άλλο πράγμα οι φίλοι και άλλο οι κόλακες.

6ον). «Πολλαχόθεν δει τον άρχοντα θηρεύειν των υπηκόων τας γνώμας, και ούτω κοινωνοίς χρήσθαι φιλίας και αρχής και βουλευμάτων». Στις αποφάσεις για την ευδαιμονία των πολιτών ανάγκη να ζητάς την γνώμη τους, ώστε να τους κάνεις μετόχους και φιλίας και αρχής και
αποφάσεων. (Φωνή λαού και στα ''μεσαιωνικά'' Βαλκάνια...).

7ον). «Άρχοντας μεν τινες έφησαν αρετήν εκ μικράς μεγάλην πόλιν ποιήσαι· εγώ δε μάλλον αν φαίην το εκ φαύλης σπουδαίαν παρασκευάσαι». Λένε πως άξιος άρχοντας είναι όποιος κάνει μεγάλη μια μικρή χώρα. Εγώ όμως λέω πως ακόμα σημαντικότερο είναι αν κατορθώσει να κάνει σπουδαία μια πολιτεία φαύλη.

8ον). «Τας μετά σφοδρότητος υποσχέσεις ευλαβείσθαι χρη». Πρέπει να προσέχεις τις υπερβολικές υποσχέσεις. 

9ον). «Χρυσός άπαντα τα ανθρώπινα στρέφει. Άχρηστον και νομίζων και πάσιν επιδεικνύς τον τοις φιλούσιν ισχυρόν επίβουλον, χρυσόν». Το χρυσάφι ανατρέπει τα πάντα στους ανθρώπους. Να θεωρείς άχρηστον τον χρυσό, που είναι φοβερή παγίδα όσων τον αγαπούν, και να το δείχνεις σε όλους.

10ον). «Όσω δε τις προέχει τη αρχή, τοσούτω χρεωστεί πρωτεύειν και τη αρετή». Όσο πιο μεγάλη εξουσία αποκτά κάποιος, τόσο πιο πολύ οφείλει να διακρίνεται και στην αρετή.
Την επιστολή αυτή του Αγίου Φωτίου πρέπει όλοι μας να διαβάσουμε.
Άρχοντες και αρχόμενοι. Μικροί και μεγάλοι. Πλούσιοι και πτωχοί. Νέοι και γέροι.
Στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και στην κεντρική πολιτική σκηνή της Πατρίδας μας, υπάρχουν άραγε ικανοί και πρόθυμοι άνθρωποι να βάλουν σε εφαρμογή τις πολύτιμες αυτές παραινέσεις του Μεγάλου Φωτίου;
Προσωπικώς εκτιμώ πως υπάρχουνε και μάλιστα πολλοί. Απλώς η φανέρωσή τους θα έρθει στην ώρα που θα το δικαιούμαστε: Όταν δηλαδή, ως λαός, ομολογήσουμε με ειλικρινή συντριβή τα λάθη μας και αποφασίσουμε με πίστη και θάρρος να τα διορθώσουμε.
Τα ξένα πρότυπα, δυστυχώς, αποδείχθηκαν ολέθρια για το Γένος μας. Καιρός λοιπόν να ξαναγυρίσουμε στις ρίζες μας· να επιστρέψουμε στις πατροπαράδοτες αξίες και τα πανάρχαια ιδανικά μας. Διότι εκεί μονάχα θα ξαναβρούμε τις δυνάμεις και το κουράγιο, που τώρα χρειαζόμαστε. Εκχριστιανίστηκαν και άλλοι λαοί της Ευρώπης από τον Μέγα Φώτιο και
για τον λόγο αυτό θεωρείται ως ο ουσιαστικός εκσυγχρονιστής της Δυτικής Ευρώπης και ισαπόστολος.

Στον εκπαιδευτικό και μορφωτικό τομέα ήταν πρωτοπόρος για την εποχή του. Πίστευε ακράδαντα ότι η μόρφωση και η παιδεία ήταν απαραίτητα στοιχεία για την ολοκλήρωση του ανθρώπου. Πίστευε ότι η χριστιανική πίστη συνδυασμένη με την «θύραθεν» παιδεία δημιουργεί άρτιες προσωπικότητας και υψηλά πολιτισμικά ιδεώδη. Γι’ αυτό και ίδρυε παντού
σχολεία, στα οποία διδάσκονταν όλες οι γνώσεις και οι επιστήμες. Το πιο ονομαστό σχολείο που ίδρυσε είναι το περίφημο πανεπιστήμιο της Μαγναύρας στην Κωνσταντινούπολη, όπου κλήθηκαν να διδάξουν οι πιο ικανοί δάσκαλοι της οικουμένης. Δίδαξε και ο ίδιος φιλοσοφία για πολλά χρόνια, παράλληλα με τα ποιμαντικά του καθήκοντα. Εκτιμούσε πάρα πολύ
την αρχαία γραμματεία και εκτιμούσε τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς. Ανέθεσε σε καλλιγράφους μοναχούς να αντιγράφουν τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς και φιλοσόφους. Στο μνημειώδες και μοναδικό στο είδος έργο του με τον τίτλο «Μυριόβιβλος» έχουν διασωθεί τα πιο σπάνια έργα των αρχαίων. Μάλιστα βεβαιώνουν οι ειδικοί, πως αν ο Φώτιος δεν μας άφηνε αυτό το έργο η γνώση, για τους αρχαίους συγγραφείς, θα ήταν ελλιπής.

Ο ισαπόστολος Άγιος Φώτιος ήταν πολυσχιδής προσωπικότητα, πράγμα που του αναγνωρίζουν και εκείνοι που τον επέκριναν, όπως ήταν ο Νικήτας Δαβίδ ο Παφλαγών, που γράφει χαρακτηριστικά: «Πάντα συνέτρεχεν επ’ αυτώ η επιτηδειότης της φύσεως, η σπουδή, ο πλούτος, η μελέτη, που διήρχετο άυπνος τις νύκτες, για την εμμελή ανάγνωση των συγγραφέων». Η αδιάφθορη συνείδηση της Εκκλησίας και του Γένους, ομολόγησαν αυτόν Άγιο και Ισαπόστολο «τοις ουρανίοις αδύτοις εγκατοικιζόμενον», ως «αοίδιμον μεν τοις διωγμοίς, δεδοξασμένον δε τοις θανάτοις». Το θεολογικό του έργο δικαίωσε τους αγώνες της Εκκλησίας, βεβαίωσε την Ορθόδοξη πίστη και ενέπνευσε την Εκκλησιαστική συνείδηση, για την συνεχή εγρήγορση του Εκκλησιαστικού Σώματος.

Ο Μέγας Φώτιος, επειδή γνώριζε καλώς, ότι κάθε εκτροπή απ’ την αληθή πίστη, έχει ως συνέπεια την έκπτωση από την πνευματικότητα, κατακρίνει «το της γνώμης αστήρικτο» και καταδικάζει, ως «αμαρτία προς θάνατον», κάθε εκτροπή απ’ την Ορθοδοξία και την «των παραδοθέντων αθέτηση» ή «καταφρόνηση» από εκείνους που «κατά των ιδίων ποιμένων υπερήφανον αναλαμβάνουν φρόνημα, εκείθεν δε κατά του κοινού Ποιμένος και Δεσπότου
παρατείνουν την απόνοιαν». Με αυτό το σκεπτικό αντέκρουσε όχι μόνο τους εικονομάχους αλλά και τις αξιώσεις του Πάπα Ρώμης και το Δόγμα του Filioque. Η Σύνοδος, του 867 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, καθαίρεσε τον Πάπα Νικόλαο, για τις αιρετικές και αντικανονικές του θέσεις. Διεξήγαγε μεγάλους και επιτυχείς αγώνες εναντίων των Μανιχαίων, των Εικονομάχων και άλλων αιρετικών και επανέφερε στους κόλπους της Ορθοδόξου Εκκλησίας πολλούς από αυτούς Ιδιαιτέρως ο Μ. Φώτιος, εμπνευσμένος από το Άγιο Πνεύμα, κατανόησε την
αποστασία της Δυτικής χριστιανοσύνης και προείδε τα σπέρματα της παπικής κατάπτωσης. Και γι’ αυτό αγωνίστηκε για τη διάσωση της ορθής διδασκαλίας της Εκκλησίας και ο αγώνας του ήταν αποτυπώνεται στο έργο και τις αποφάσεις της Η΄ Οικουμενικής Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως (879-880). η ιστορία τον δικαίωσε. Οι φόβοι του δυστυχώς επαληθεύτηκαν, αφού η Δυτική χριστιανοσύνη, οδηγήθηκε τελικά εκτός της
Εκκλησίας και παραμένει εκτός, ως τα σήμερα. Τρανή απόδειξη το μίσος των δυτικών κατά του Μεγάλου Φωτίου, τον οποίο, όχι μόνο δεν τον τιμούν ως άγιο, αλλά του προσάπτουν απίστευτες συκοφαντίες εδώ και δέκα αιώνες!.
Για μας τους Ορθοδόξους ο Μέγας Φώτιος, ανήκει στη χορεία των μεγάλων αγίων Πατέρων της εποχής του, αλλά και επομένων εποχών. Δια πάντα ταύτα μετά του υμνωδού μεγαλύνομεν αυτόν και λέγομεν:

«Χαίροις ορθοδόξων φωταγωγέ, και της Εκκλησίας, νυμφοστόλε και οδηγέ· χαίρεις κακοδόξων, η δίστομος ρομφαία, ώ Φώτιε τρισμάκαρ, ρητόρων έξοχε».

Το πνευματικό κέντρο της μητρόπολης Κίτρους Κατερίνης και Πλαταμώνος, Ο Άγιος Φώτιος, κάθε χρόνο τιμά τη μνήμη του προστάτου του με λατρευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, 
τα «Φώτια».

Ἀπολυτίκιον Ἦχος πλ. α’ – Τὸν συνάναρχον Λόγον

Τῆς σοφίας ἐκφάντωρ λαμπρὸς γενόμενος, Ὀρθοδοξίας ἐδείχθης θεοπαγῆς προμαχών, τῶν Πατέρων καλλονὴ Φώτιε μέγιστε, οὐ γὰρ αἱρέσεων δεινῶν, στηλιτεύεις τὴν ὀφρύν, Ἐώας τὸ θεῖον σέλας, τῆς Ἐκκλησίας λαμπρότης, ἣν διατηρεῖ Πάτερ ἄσειστον.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον

Ὡς τῶν ἀποστόλων ὁμότροπος καὶ τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων ἱκέτευε, Φώτιε, εἰρήνην τῇ οἰκουμένῃ δωρίσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός

Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΝΑΣ ΝΑΟΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΝ ΕΞΗΓΗΣΟΥΜΕ



Τι αντικρίζουμε σε ένα Ορθόδοξο Ιερό ναό!!


Τίποτε δεν είναι τυχαίο στον Χριστιανικό ναό. Το κάθε τι έχει μελετηθεί σχολαστικά και έχει τη δική του χρησιμότητα και σημασία.

1.Ο τρούλος συμβολίζει τον ουρανό.


2. Τα κανδήλια και οι πολυέλαιοι συμβολίζουν τα άστρα του ουρανίου θόλου.


3. Το Άγιο Βήμα συμβολίζει τον Παράδεισο, την Άνω Ιερουσαλήμ (Αποκ.21:2), μέσα στον οποίο τελείται ακατάπαυστα η ουράνια Θεία Λειτουργία, με λειτουργούς τους αγγέλους.


4. Η Αγία Τράπεζα συμβολίζει το Θρόνο του Εσφαγμένου Αρνίου (Αποκ. Αποκ.22:3).


5. Τα καλύμματα, της Αγίας Τραπέζης συμβολίζουν τα ιερά σάβανα και τη σινδόνα, με την οποία τυλίχθηκε το άχραντο Σώμα του Χριστού κατά την θεία ταφή Του.


6. Οι Ιερείς συμβολίζουν τους Αγίους αγγέλους, τα λειτουργικά πνεύματα του Θεού (Εβρ.1:14),


7. Τα ιερά τους άμφια έχουν και αυτά το συμβολισμό τους. Η λαμπρότητα και η καθαρότητά τους συμβολίζουν την ιερατική χάρη, που είναι ενδεδυμένοι.


8. Η γη συμβολίζεται δια του δαπέδου του ναού. Εκεί στέκονται οι πιστοί, οι οποίοι απαρτίζουν την επί γης στρατευόμενη Εκκλησία και ατενίζουν τον ουρανό (θόλο), τον Παράδεισο (ιερό βήμα) και τους εικονιζόμενους αγίους


9.Η Αγία Τράπεζα στηρίζεται συνήθως σε έναν στύλο, ο οποίος συμβολίζει τον ασάλευτο στύλο της Εκκλησίας, το Χριστό, ή σε τέσσερις στύλους που συμβολίζουν τους τέσσερις Ευαγγελιστές.


10. Πάνω στην Αγία Τράπεζα υπάρχει το Ιερό Ευαγγέλιο, το οποίο συμβολίζει την πραγματική παρουσία του Χριστού στην Εκκλησία και το γεγονός ότι η Εκκλησία διαφυλλάσει την Αλήθεια.


11. Υπάρχει ακόμα ο Σταυρός ευλογίας, ο οποίος συμβολίζει την ανίκητη δύναμη της Εκκλησίας κατά του κακού.


12. Tα κηροπήγια, τα οποία συμβολίζουν το ανέσπερο φως της χριστιανικής διδασκαλίας.


13. Πίσω από την Αγία Τράπεζα υπάρχουν τα εξαπτέρυγα, μεταλλικά λάβαρα με παραστάσεις αγγελικών μορφών που ακτινοβολούν. Συμβολίζουν ασφαλώς το αγγελικό τάγμα των εξαπτερύγων αγγέλων, το οποίο παραστέκεται τιμητικά στο Θεό (Ησ.6:1-2, Αποκ.4:6-8).
Στη βορειοανατολική πλευρά του ιερού βήματος υπάρχει η κόγχη της ιεράς Προθέσεως, η οποία συμβολίζει το ιερό σπήλαιο της Γεννήσεως του Κυρίου.


14.Ο άμβωνας συμβολίζει τον τάφο του Χριστού και ο διάκονος τον άγγελο της Αναστάσεως (Μάρκ.16:6). Φέρει παραστάσεις των ιερών Ευαγγελιστών και υπάρχει ανάγλυφο περιστέρι, πάνω στο οποίο τοποθετείται το ιερό Ευαγγέλιο και συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα.
Στο μπροστινό μέρος του σολέα βρίσκονται τα μεγάλα μανουάλια, τα οποία μαζί με τα κανδύλια του τέμπλου, εκτός από το φως που εκπέμπουν, συμβολίζουν το νοητό φως του Χριστού, το οποίο «φαίνει πάσι». Το ίδιο και οι πολυέλαιοι οι οποίοι κρέμονται από την οροφή και συμβολίζουν το φως του Χριστού και τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, που κατέρχεται από τον ουρανό.


15.Τα κεριά συμβολίζουν την ψυχή μας, η οποία θα πρέπει να είναι καθαρή όπως το φως και να καίει σαν τη φωτιά από λαχτάρα για την ένωσή της με το Χριστό.


16.Οι εύηχες καμπάνες καλούν τους πιστούς να προσέλθουν στην Εκκλησία. Έχουν πάρει την ονομασία τους από την Καμπανία, περιοχή της Ιταλίας, στην οποία πρωτοκατασκευάστηκαν. Συμβολίζουν δε τις σάλπιγγες των αγγέλων για εκγρήγορση..

ΠΗΓΗ: facebook.com